چابهار قطب اقتصادی

سه اهمیت استراتژیک ایران برای هند

روابط ایران و هند طی بیش از نیم قرن گذشته همواره با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است که نقطه فراز این روابط همواره براساس منافع مشترک تجاری میان دو کشور تعیین شده‌اند. با این حال در نظم جهانی کنونی و بروز قدرت‌های نوظهور، هند در مسیر رقابت با هند برای تثبیت جایگاه خود، منافع مشترک جدیدی را با ایران پیش روی خود می‌بیند و از این رو حفظ و تقویت روابط با تهران از سه منظر ژئواستراتژیک، ژئوپلیتیک و ژئواقتصادی برای دهلی‌نو اهمیت فراوانی یافته است.

پایگاه تحلیلی «مدرن دیپلماسی» نوشت: دینامیک منطقه‌‌ای درحال تغییر است و به‌دنبال آن روابط ایران و هند نیز از اهمیت بیشتری نسبت به دهه‌های گذشته برخوردار شده است. آغاز روابط بین تهران و دهلی‌نو را می‌توان از دهه ۵۰ میلادی دانست؛ زمانی که دو طرف معاهده دوستی و صلح پایدار را به امضا رساندند. البته اندکی بعد و با پیوستن ایران به معاهده بغداد در سال ۱۹۵۴ و از سوی دیگر دینامیک سیاست‌ورزی در عصر جنگ سرد، مانع از همگرایی بیشتر در روابط تهران و دهلی تا دهه ۹۰ میلادی شد. تحریم‌هایی که پس از بروز انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۹۷۹ میلادی توسط غرب اعمال شدند، موجب شد ایران برای چند دهه در سطح بین‌المللی منزوی شود.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و بلوک شرق، نظم جدیدی در جهان شکل گرفت. این رخداد آغازی بر پایان یک نظم جهانی دوقطبی بین روسیه و آمریکا بود و زمینه را برای ایجاد نظم جدیدی فراهم ساخت و با گذشت زمان، جهان تولد قدرت‌های جدید نظیر چین را نظاره‌گر بود. پس از پایان جنگ سرد، هند نیز درنتیجه فشارهای داخلی و بین‌المللی روند جهانی‌شدن، خصوصی‌سازی و آزادسازی اقتصاد خود را کلید زد. این مسیر علاوه بر منافعی که با خود برای کشورهایی نظیر هند به همراه داشت، برخی چالش‌ها را نیز متوجه این دولت‌های نوظهور کرده بود.

در دهه ۹۰ میلادی منافع ایران و هند در زمینه‌های انرژی، امنیت آسیای میانه و به‌ویژه در منطقه پاکستان-افغانستان نقطه اشتراک پیدا کرد. روابط دو کشور در اوایل دهه ۹۰ میلادی به روند تقویتی خود ادامه داد و پس از سال ۲۰۰۲، زمانی که یک معاهده همکاری نظامی به امضای تهران و دهلی‌نو رسید، با گشایش‌های تازه‌ای نیز مواجه شد. این روابط البته از همان سال‌ها به‌دلیل خصومت‌های ادامه‌دار میان تهران و واشنگتن با فراز و نشیب‌هایی نیز همراه بوده است. تحریم‌های گسترده‌تری که دونالد ترامپ با خروج از توافق هسته‌ای، بار دیگر علیه ایران بازگرداند، حاکمیت هند را برای کاهش سطح روابط دیپلماتیک با ایران تحت فشار قرار داده است. درحالی‌که فشار متحدان هند برای کاهش روابط با ایران افزایش یافته، اما دهلی‌نو هرگز به‌طور کامل روابط و همکاری با تهران را متوقف نکرده است. درواقع سیاست دهلی‌نو مبنی بر ادامه حداقل همکاری ممکن با تهران بر پایه استدلال حفظ منافع ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواقتصادی در منطقه استوار است؛ منطقه‌ای که ایران یکی از بازیگران اصلی آن است.

ایران: پل ارتباطی هند به همسایگان جدید

ایران نه‌تنها در حوزه اقتصاد منطقه‌ای برای هند با اهمیت دانسته می‌شود، بلکه یک پل ارتباطی برای هند در راستای ارتباط آسیای مرکزی با کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و منطقه قفقاز است. بندر چابهار نه‌تنها برای منافع ژئوپلیتیک هند در غرب آسیا حائز اهمیت فراوان است، بلکه این امر در مورد افغانستان و آسیای مرکزی به‌‌عنوان همسایگان جدید این کشور نیز حیاتی است. به‌علاوه اهمیت این بندر به‌دلیل تلاش چین برای افزایش نفوذ خود در همسایگان هند، اهمیتی دوچندان برای دهلی‌نو یافته است. چین با برنامه‌هایی نظیر ابتکار«یک کمربند-یک راه» و سرمایه‌گذاری در بندر گوادر پاکستان سعی در محدود ساختن حوزه نفوذ هند در این مناطق دارد. با همین استدلال بود که دهلی‌نو تصمیم به سرمایه‌گذاری عظیم در بندر چابهار را اتخاذ کرد. در دسامبر ۲۰۱۸، شرکت سهامی محدود بنادر جهانی هند دفتری را در بندر چابهار گشود و عملیات بندر شهید بهشتی را در این شهر عهده‌دار شد. این بندر می‌تواند ارتباط هند با افغانستان و آسیای مرکزی را تقویت و حفظ کند.

اساس روابط ایران و هند بر پایه «رفاه از طریق تقویت ارتباطات» بر همکاری دوجانبه در حوزه‌های انرژی، تجارت، ارتباطات و تقویت روابط تجار دو کشور متمرکز است. ایران و هند به همراه افغانستان پیمان سه‌جانبه‌ای را برای توسعه بندر چابهار امضا کرده‌اند. ایران نقش حیاتی در کمک به هند برای تبدیل به یک قدرت نوظهور جهانی ایفا می‌کند. این روابط دوجانبه با ایران نه‌تنها برای تامین منافع اقتصادی هند ضروری است، بلکه اهمیت بسزایی نیز در توسعه نفوذ دهلی‌نو در همسایگان جدید در حوزه خلیج‌فارس و آسیای مرکزی خواهد داشت. در واقع ایران برای دسترسی هند به آسیای مرکزی نقش حیاتی دارد و می‌تواند به دهلی‌نو کمک کند تا رشد نفوذ چین در میان همسایگان هند تعدیل شود.

اهمیت ژئو اقتصادی ایران برای دهلی‌نو

ایران را می‌توان تا حد زیادی یک اقتصاد هیدروکربنی دانست. این کشور دارای ذخایر قابل‌توجه نفت و همچنین پس از روسیه، بزرگ‌ترین ذخیره گاز مایع جهان را داراست. پس از آزادسازی اقتصاد هند در اوایل دهه ۹۰، روابط دو کشور نیز تسهیل شد. با این حال در سال ۲۰۱۴ و به‌دلیل تحریم‌های آمریکا، میزان تجارت بین دو کشور به کمترین میزان رسید. براساس گزارش اگزیم بانک هند واردات این کشور از ایران تا حد زیادی وابسته به نفت است که نزدیک به ۸۶ درصد از واردات هند از ایران را به خود اختصاص می‌دهد. در سال ۲۰۱۴، هند دومین بازار وارداتی برای نفت ایران بود، با این حال با بازگشت دوباره تحریم‌ها و عدم امکان پرداخت از طریق کانال‌های مالی، واردات هند از ایران به‌تدریج کاهش یافت.

حجم تجاری میان ایران و هند بر پایه دلار آمریکا و طی مدت ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸ برابر با ۷۶/ ۱۳ میلیارد دلار بوده است. براساس اعلام وزارت روابط خارجی هند، حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ با ثبت یک رشد ۸/ ۲۳ درصدی به ۳/ ۱۷ میلیارد دلار رسیده است. به‌علاوه صادرات هند به ایران با رشد ۳/ ۳۲ درصدی به ۵/ ۳ میلیارد دلار رسید. هند که اکنون یکی از پرشتاب‌ترین اقتصادهای جهان است عطش بسیار بالایی برای تامین انرژی موردنیاز خود دارد. انرژی در تمامی بخش‌های اقتصادی هند نقشی حیاتی دارد. رشد تولید ناخالص داخلی هند موجب تولید اقلام و فرآورده‌های بیشتری شده است و اکنون نیاز این کشور به انرژی از هر زمان دیگری بیشتر است. درواقع سهم هند در افزایش نیاز به انرژی در سطح جهان از هر کشوری سبقت گرفته است. هند تا سال ۲۰۴۰ قرار است به پرجمعیت‌ترین کشور جهان بدل شود. اگرچه هند گام‌های بلندی را نیز در زمینه تامین انرژی‌های تجدید‌پذیر برداشته است؛ اما همچنان سه‌چهارم از انرژی موردنیاز هند را منابع فسیلی تامین می‌کنند. هند همچنین یکی از صادرکنندگان اصلی فرآورده‌های نفتی است. همچنین با توجه به سیاست‌های دولت، افزایش سطح درآمد سرانه و پیشرفت اقتصادی هند، این کشور درحال تجربه سریع استفاده روزافزون شهروندان خود از گاز مایع برای پخت‌وپز به‌جای ابزار و انرژی‌های سنتی و زغال است. چالش پیش‌روی هند آن است که بتواند یک منبع نزدیک، بزرگ و مقرون‌به‌صرفه از گاز مایع را برای نیازهای آتی خود تامین کند. ایران با در اختیار داشتن تمامی این ویژگی‌ها می‌تواند تامین نیاز هند به گاز مایع را تضمین کند. این کشور همچنین دارای اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک برای هند است.

منافع ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک ایران برای هند

هند و چین در رقابت با یکدیگر برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان قدرت جهانی هستند. درنتیجه منافع آنها در تضاد با یکدیگر در بسیاری از سطوح و همسایگی خود در منطقه هند-اقیانوسیه قرار گرفته‌اند که برای هر دو کشور از اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک بالایی برخوردار هستند. چین تمرکز خود را بر احیای جاده تجاری و باستانی ابریشم از طریق عملیاتی ساختن ابتکار «یک کمربند-یک راه» معطوف ساخته است. از سوی دیگر، هند به‌دنبال اجرایی ساختن برنامه‌های توسعه ارتباطاتی نظیر بندر چابهار و کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال-جنوب است. این تلاش‌ها با هدف پیوند آسیای مرکزی و افغانستان دنبال می‌شوند. نظم جهانی چالش‌برانگیز کنونی موجب ظهور مناطق مهمی نظیر آسیای مرکزی شده است. از طرف دیگر پس از حمله آمریکا به افغانستان در سال ۲۰۰۱، این کشور اهمیت استراتژیک بالایی پیدا کرد. با خروج آمریکایی‌ها از افغانستان و خلأ قدرتی که انتظار می‌رود طی سال‌های آتی در این کشور تقویت شود، این کشور به میدان تحرکات نیروهای روس، پاکستانی و چینی بدل شده است. هند از این محل نگرانی‌های عمیق امنیتی را نیز به‌ویژه از طریق پاکستان احساس می‌کند. هند هم‌اکنون دسترسی مستقیم به افغانستان و آسیای مرکزی ندارد و درنتیجه ایران برای اینکه هند بتواند نفوذ خود را در افغانستان تثبیت کند حیاتی است اگرچه فشارهای بین‌المللی بر دهلی‌نو موجب کند شدن تقویت روابط دو کشور شده است. ایران همچنین می‌تواند همکاری کارآمدی با هند برای تعدیل نفوذ پاکستان در افغانستان و مبارزه با گروه‌های افراطی تروریست داشته باشد. همکاری ایران و هند درواقع برای حفظ و ارتقای منافع مشترک دو کشور حیاتی است. با این حال آمریکا اغلب توسعه روابط دو کشور را در سایه‌ای از ابهام قرار داده است. آمریکا در عین حال از هند انتظار دارد تا بتواند با حضور در افغانستان، منافع مشترک دهلی‌نو و واشنگتن را تضمین کند. اما هند که روابط خصمانه‌ای با پاکستان دارد نمی‌تواند از خاک این کشور به افغانستان دسترسی یابد. بنابراین تنها گزینه ممکن و بسیار حیاتی برای نیل به این هدف ایران است.

با موافقت نمایندگان صورت گرفت؛ مستثنی شدن قانون مناطق آزاد از اجرای لایحه مالیات بر ارزش افزوده

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در مصوبه‌ای قانون مناطق آزاد تجاری _ صنعتی را از اجرای لایحه مالیات بر ارزش افزوده مستثنی کردند.

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل منطقه آزاد چابهار به نقل از خبرگزاری مهر، نمایندگان در جلسه علنی امروز مجلس شورای اسلامی موادی از لایحه مالیات بر ارزش افزوده را تصویب کردند.

مطابق با ماده ۵۴، پرونده‌های مالیات بر ارزش افزوده که تاریخ تعلق آن‌ها قبل از لازم الاجرا شدن این قانون است، از نظر تعیین ماخذ مشمول مالیات و نرخ مالیات، جرائم و تکالیف مودیان و مأموران مالیاتی و نحوه رسیدگی تابع قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۲/۱۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی می‌باشد، اما در مورد رفع اختلاف سازمان با مودی، قطعیت، وصول، توزیع و تسویه، تابع احکام و مقررات این قانون است.

بر اساس ماده ۵۵ این لایحه، از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون، احکام مربوط به مالیات و عوارض در قوانین زیر نسخ می‌شود:

۱- قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۲/۱۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی (به استثناء حکم ماده (۲۸) قانون مذکور نسبت به جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران و تبصره (۱) ماده (۳۹) آن قانون نسبت به عوارض موضوع بند (۳) ماده (۴۱) این قانون)

۲- بند «ب» ماده (۶) و بند «ر» ماده (۳۳) و ماده (۷۳) و ماده (۹۴) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

۳- ماده (۶۹) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) مصوب ۱۳۹۳/۱۲/۴

۴- احکام ماده ۳۴ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام احکام مالی کشور مصوب ۱۳۹۴/۲/۱ درباره مالیات بر ارزش افزوده

۵- مواد (۱۸) و (۴۷) قانون اصلاح نظام صنفی کشور مصوب ۱۳۹۲/۶/۱۲

بر اساس ماده ۵۶ موارد زیر از شمول حکم این قانون مستثنا هستند:

۱- قانون برنامه ششم توسعه (به استثنای بند ب ماده ۶ و بند ر ماده ۳۳ و بند ب ماده ۵۲ و ماده ۷۳ و ماده ۹۴ قانون مزبور)

۲- قانون مالیات های مستقیم مصوب سال ۱۳۶۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن

۳- قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۷/ ۶/ ۱۳۷۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن

۴- قانون مقررات تردد وسایل نقلیه خارجی مصوب ۱۲/ ۴/ ۱۳۷۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی

۵- عوارض آزاد راه‌ها، عوارض موضوع ماده ۱۲ قانون حمل و نقل و عبور کالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران مصوب ۲۲/ ۱۲/ ۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی

۶- قانون نحوه تامین هزینه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن و اتاق تعاون مصوب ۱۱/ ۸/ ۱۳۷۲ و اصلاحات بعدی آن

۷-ماده ۶۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۲۸/ ۱۲/ ۱۳۷۳

۸- قانون امور گمرکی مصوب ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰ (به استثنای تعریف حقوق ورودی و سایر وجوه موضوع بند ب ماده ۱)

۹.مواد ۵۸ و ۶۵ و ۷۰ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت ۲ مصوب ۴/ ۱۲/ ۱۳۹۳

۱۰.ماده ۸۷ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۲۸/ ۱۲/ ۱۳۷۳ و اصلاحات بعدی آن

۱۱.بند الف و ب ماده ۳۰ و بند ۳ ماده ۴۸ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه مصوب ۱۰/ ۱۱/ ۱۳۹۵

۱۲.تبصره ۵ ماده ۲۸ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور

۱۳.ماده ۷ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی

۱۴.قانون توسعه و حمایت از صنایع دریایی

چابهار بیزنس سنتر

فصل دیگری از پیشرفت فیزیکی پروژه چابهار بیزنس سنتر در راه است

چابهار بیزنس سنتر

چابهار - ترانزیت

رصد چهار فصل در چابهار

منطقه آزاد و بندر چابهار سالی را پشت سر گذاشت مملو از اتفاق‌های متفاوت که بیشتر جریان مثبتی را در راستای توسعه آن به همراه داشت؛ از کلنگ خوردن فرودگاه بین‌المللی بعد از سالها رایزنی تا الحاق بنادر به منطقه آزاد و سنگین شدن کفه صادرات.

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل منطقه آزاد چابهار به نقل از ایسنا، منطقه آزاد چابهار نه تنها برای ایران بلکه در منطقه نیز از جایگاه ویژه ای برخوردار است؛ به طوری که نقطه ارتباطی مهم بین شرق و غرب و شمال و جنوب است و نقطه‌ای خاص برای ایران، هند و افغانستان به شمار می‌رود. همچنین از نزدیک‌ترین نقاط به آب‌های آزاد جهان برای کشورهای آسیای مرکز و افغانستان بوده و نقطه‌ای استراتژیک برای ترانزیت کالا از آسیا به اروپا محسوب می‌شود.

منطقه آزاد چابهار در سال گذشته چند اتفاق مهم را در راستای توسعه و تکمیل زیرساختی پشت سر گذاشت که در چند مورد اهم آنها قابل بررسی است.

 

پازل لجستیک چابهار تکمیل شد

با توجه به موقعیت خاص منطقه آزاد چابهار، وجود راه‌های حمل و نقل مناسب برای جابه‌جایی مسافر و به ویژه کالا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این در حالی است که در حوزه ریلی، جاده ای و دریایی اقداماتی برای این منطقه انجام شده بود ولی فرودگاه مناسب با آن وجود نداشت؛ به گونه ای که تنها یک فرودگاه نظامی – شکاری در حدود ۴۰ کیلومتری منطقه قرار دارد که پاسخگوی کامل نیاز آن نبود.

ساخت فرودگاه بین المللی چابهار که از پنج سال پیش جدی تر شده بود، در نهایت در آذرماه سال گذشته به مرحله اجرا درآمد و کلنگ خورد.

بر این اساس شهر فرودگاهی چابهار در زمینی به مساحت ۲۸۱۵ هکتار در ضلع شمالی منطقه احداث می‌شود که برآورد اولیه هزینه آن ۵۵۰ میلیارد تومان است که با منابع منطقه آزاد چابهار انجام خواهد شد.

قرار بر این است که تا ۲۴ ماه بعد از کلنگ خوردن پروژه (سال ۱۴۰۰) فاز اول این فرودگاه به بهره‌برداری برسد.

 

اتصال به شبکه ریلی نزدیک است

اما اتصال چابهار به شبکه ریلی از بزرگترین پروژه‌های ریلی به شمار می‌رود که طی سالهای اخیر در دستور کار قرار داشته و وعده تکمیل آن تا سال آینده داده شده است.

این در حالی است که در سال گذشته با موافقت مقام معظم رهبری قرار شد ۳۰۰میلیون دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای تکمیل این پروژه اختصاص یابد و طبق وعده های داده شده نیمه اول سال‌۱۴۰۰ این خط‌آهن به شبکه سراسری متصل می شود.

کردی – مدیر عامل منطقه آزاد چابهار در رابطه با این پروژه تاکید دارد که «سه بازار بسیار مهم در آسیا، آسیای جنوب شرقی و شمال آفریقا قرار دارند؛ چه در بازار مصرف و چه در مواد اولیه این بازارها سهم بسیاری زیادی را به خود اختصاص می‌دهند، از این رو بهترین نقطه برای اتصال این مناطق و جنوب آفریقا به یکدیگر ایران است. در این جغرافیا به دلیل موقعیت ژئوپولتیک می‌توانیم بگوییم رسیدن به آب‌های آزاد برای ایران یک فضای بی‌رقیب است و به دنبال توجه رهبر معظم انقلاب، ‌دولت‌ها توجهاتی به توسعه مکران داشته‌اند؛ به طوری که در دولت یازدهم و دوازدهم توسعه زیرساخت‌های سواحل مکران شتاب خوبی به خود گرفته است. در این شرایط با تعهدی که وزارت راه و شهرسازی دارد، نیمه اول سال ‌۱۴۰۰ این خط‌ آهن به شبکه سراسری متصل خواهد شد.

 

بنادر چابهار به منطقه آزاد پیوست

اما یکی اتفاق‌های مهم چابهار در سال گذشته الحاق بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری به محدوده منطقه آزاد تجاری چابهار بود که بعد از مدت ها پیگیری و رایزنی سر انجام با رای نمایندگان مجلس تصویب شد.

الحاق صورت گرفته ضمن حذف هزینه‌های اضافی، هزینه‌های بندری را کاهش می‌دهد؛ به طوری که مسئولان منطقه آزاد چابهار معتقدند الحاق بنادر ‌می‌تواند عامل افزایش جذب بار به بندر چابهار باشد و ترافیک بیشتری را برای بندر چابهار ایجاد کند این در حالی است که خط کشتیرانی منظم برای هر بندری مهم‌ترین عامل توسعه آن بندر و منطقه است. در عین حال که برآورد می شود با یکسان‌سازی مقررات و کاهش تعرفه‌هایی که به ماهیت و ذات مناطق آزاد برمی‌گردد، توسعه قابل توجهی در منطقه ایجاد شود.

در همین رابطه مدیرعامل منطقه آزاد چابهار بیشترین منفعت الحاق بندر به منطقه آزاد چابهار را برای فعالان اقتصادی دانسته و گفته که این بنگاه‌ها نیاز به مواد اولیه یا مسیری برای صادرات دارند. در شرایط قبل از الحاق، برای عبور از فاصله کمتر از سه کیلومتری بین منطقه و بندر نیازمند یک رویه گمرکی بوده که یا باید ترانزیت انجام می‌شد یا اینکه فرآیند گمرکی را طی می‌کردند؛ این اقدامات هزینه زیادی را برای صاحبان کالا به دنبال داشت. از این رو شاهد آن بودیم که عده‌ای کالاهایش را در منطقه آزاد چابهار تولید اما از بندر عباس صادر می‌کردند.

 

آمریکا با سرمایه گذاری هند در چابهار موافقت کرد

سرمایه‌گذاری حدود ۸۵ میلیون دلاری هندی‌ها در بندر چابهار با کسب موافقت این کشور از آمریکا موضوع مهم دیگری بود که در ماه های پایانی سال گذشته برای این منطقه رقم خورد. این در حالی است که هند همواره از متقاضیان بزرگ سرمایه گذاری در چابهار بود که بعد از خروج آمریکا از برجام و تحمیل تحریم ها این روابط تا حدودی تحت تاثیر قرار گرفت.

اما در اواخر سال گذشته سازمان بنادر اعلام کرد که طبق آخرین مذاکرات صورت گرفته هندی‌ها توانسته‌اند موافقت آمریکایی‌ها برای این سرمایه‌گذاری را دریافت کرده و به زودی این اتفاق می‌افتد.

بر اساس قراردادی که با هندی‌ها برای سرمایه‌گذاری در بندر چابهار امضاء شد، این طرف خارجی متعهد شد که حدود ۸۵ میلیون دلار در حوزه تجهیزات عملیات تخلیه و بارگیری سرمایه‌گذاری کند اما پیش از این برای خرید آن و انتقال پول با مشکلات ناشی از تحریم‌های آمریکا مواجه شده بود.

 

رشد ۴۰۰ درصدی صادرات

تقویت واحدهای تولیدی و افزایش صادرات از دیگر مسایل مورد اهمیت چابهار بوده است. به هر حال منطقه آزاد چابهار به لحاظ قرارگیری در موقعیت استراتژیک جغرافیایی و با برخورداری از ظرفیت‌های بالقوه، می‌تواند نقش مهمی در توسعه پایدار شرق کشور داشته باشد. این در حالی است که عملکرد منطقه آزاد چابهار نشان می دهد که افزایش ۴۰۰درصدی رشد صادرات به خارج از کشور و همچنین رشد ۴۰درصدی صادرات محصولات تولیدی در واحدهای تولیدی منطقه به سرزمین اصلی در سال گذشته را ثبت کرده است.

مسئولان منطقه آزاد چابهار تاکید دارند که با توجه به سیاست‌های دولت مبنی بر کنترل نرخ ارز و جلوگیری نوسانات غیرمعمول و کاهش واردات به دلیل اعمال تحریم‌ها، این منطقه رویکرد خود را از واردات به تقویت واحدهای تولیدی و افزایش صادرات حاصل از تولید به خارج از کشور و سرزمین اصلی متمرکز کرده است.

منبع:www.cfzo.ir

چابهار

عملکرد منطقه آزاد چابهار در سالی که گذشت؛ از افزایش محدوده تا انقلاب در زیر ساخت‌ها

منطقه آزاد چابهار یکی از پر اتفاق ترین مناطق آزاد ایران است که در همه حوزه ها فعالیت داشته و توانست در سالی که گذشت با خبرهایی همچون معافیت از تحریم های آمریکا، افزایش سرمایه گذاری و صادرات، الحاق بنادر آن به منطقه آزاد سالی پر بار برای مناطق آزاد ایران رقم بزند.

وجود بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران در استان سیستان و بلوچستان از مزیت‌های منحصر به فرد اقتصادی کشور به‌شمار می‌رود. بندر چابهار بندری بدون محدودیت با موقعیت ممتاز جغرافیایی و منطقه ای است و قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال – جنوب، برخورداری از زیرساخت های مناسب برای حمل و نقل دریایی و مبادلات گسترده تجاری کشورهای هندوستان، افغانستان و کشورهای آسیای میانه و CIS، تنها گوشه ای از توانایی های این منطقه را تشکیل می‌دهد که به موجب آن حضور سرمایه گذاران و صاحبان کالا را در این بندر اقیانوسی توجیه پذیر می کند.

چابهار در منطقه ساحلی مکران قرار گرفته که به دلیل همجواری با دریای عمان ، دسترسی به آب‌های آزاد و کریدورهای جهانی موقعیتی را ایجاد کرده که حمل و نقل و تجارت ساحلی در آن اهمیت زیادی دارد و توسعه و عمران آن برای جمهوری اسلامی ایران دارای منافع استراتژیك اقتصادی، سیاسی و نظامی بسیاری است و توجه به آن می تواند منجر به افزایش توان و منزلت ژئوپلیتیكی ایران در سطح منطقه و حتی جهان شود. مقام معظم رهبری بیش از یک دهه است که بر تقویت بندر چابهار و توسعه مکران تاکید دارند و از آن به “گنج پنهان” تعبیر کرده اند.

 

معافیت چابهار از تحریم ها

از خبر‌های خوب سال ۹۸ برای بندر دردانه ایران، معافیت آن از تحریم‌های آمریکا بود. در حقیقت امضای توافقنامه سه جانبه ایران، افغانستان و هند و سرمایه گذاری هند و افغانستان در چابهار و تاثیرپذیری در اقتصاد کشور‌های منطقه سبب شد تا دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، بار دیگر چابهار را از این تحریم‌ها معاف اعلام کند.

روزنامه ایندیا تایمز فروردین ماه ۹۸ در این باره نوشت: به دنبال تشدید تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا، مقامات ایران توانسته‌اند با سرمایه‌گذاری‌های عظیم خود در بندر چابهار تا حد زیادی این بندر را در برابر تحریم‌های آمریکا ایمن کنند. به دنبال اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا علیه ایران در سال ۲۰۱۸، بندر چابهار تنها بندر ایران بود که از معافیت تحریم برخوردار شد و این معافیت به شکل عمده به دلیل نقش اساسی آن در منطقه جنوب آسیا بود. به دنبال تلاش ایران برای توسعه بندر چابهار، دولت دهلی نیز در روند رو به رشد این بندر ساکت ننشسته است و تاکنون اقدامات مالی و عملیاتی خوبی انجام داده است. اردیبهشت ماه معاون دستیار وزیر خارجه آمریکا به طور رسمی از معافیت بندر چابهار از تحریم‌های آمریکا خبر داد و این شد سرآغاز خبرهای مسرت بخش این منطقه برای کشور.

 

قوت سرمایه گذاری در چابهار

چابهار را بهشت سرمایه گذاری در ایران می دانند چرا که یکی از ۵ کریدور شناخته شده جهانی است و جزو ۳ کریدور استراتژیک جهانی محسوب می‎شود و مزیت‌های اقتصادی زیادی دارد؛ بنابراین کشور‌های بسیاری به خصوص کشور‌های همسایه به سرمایه گذاری در این منطقه علاقه نشان می دهند و همین امر موجب انتشار خبر‌هایی خوش و حتی شایعه‌هایی از حضور کشور‌های دیگر در آن شد.

بعضی‌ها از حضور هندی‌ها و چینی‌ها در چابهار انتقاد و مطرح کردند حضور آن‌ها در این منطقه تحرک جدی به همراه نداشته و تلاش کردند فعالیت‌های سرمایه گذاری در این منطقه را بدون برنامه یا مدیریت جلوه دهند در این مورد اقتصاد ۲۴ با غلامرضا پناه، معاون وقن اقتصادی و سرمایه گذاری منطقه آزاد چابهار صحبت کرد که او توضیح داد: حضور این افراد در چابهار به دو بخش تقسیم می‌شود که یک بخش آن مربوط به فعالیت هندی هاست که با قرارداد و با پرداخت اجاره در بخشی از اسکله شهید بهشتی مشغول به فعالیت هستند و شامل سرمایه گذاری‌های آن‌ها نیز می‌شود. بخش دوم نیز مربوط به مطالعاتی است که این افراد در مورد چابهار و ظرفیت‌های آن انجام می‌دهند که تاکنون اتفاقات خوبی در این زمینه افتاده است.

وی با اشاره به اینکه چابهار یک شاهراه جهانی است افزود: منطقه دارای یک ظرفیت ترانزیتی کلیدی است و هر کشوری که بخواهد از این ظرفیت در جهت توسعه چابهار و برای خود استفاده کند ما زمینه و بستر آن را فراهم می‌کنیم.

معاون وقت اقتصادی و سرمایه گذاری منطقه آزاد چابهار با تاکید بر اینکه بهره‌برداری از چابهار و سرمایه گذاری در آن به هیچ عنوان در انحصار یک کشور نیست، گفت: ما همانطور که با هندی‌ها قرارداد همکاری داریم با چینی‌ها نیز تفاهم نامه‌ای در زمینه ایجاد یک پارک پتروشیمی بزرگ در حوزه‌های مختلف داریم و مُصر هستیم تا این تفاهم نامه اجرایی و نهایی شود.

وی همچنین گفته بود بسیاری از کشور‌ها در چابهار سرمایه‌گذاری کرده‌اند و نیاز است ژاپن هم حضور پیدا کند تا از فرصت‌های طلایی این منطقه سود ببرد.

استاندار سیستان و بلوچستان نیز در همین زمینه با بیان اینکه در بندر چابهار تنها با هندی‌ها مشارکت نداریم، گفت: با چین و برخی از کشور‌های منطقه و فرا منطقه‌ای نیز همکاری داریم و قطعاً بستر‌های لازم را برای جذب سرمایه گذاری فعال و مطمئن سایر کشور‌ها را در این منطقه آزاد تجاری فراهم می‌کنیم.

بحث سرمایه‌گذاری هند در منطقه آزاد چابهار آنقدر برای این کشور و البته ایران مهم و با اهمیت است که سفیر جدید هند نیز در سفر خود به چابهار پیگیر تداوم و استمرار آن و نیز رفع برخی مشکلات حوزه سرمایه گذاری در این منطقه شد.

گدام دارمندرا، سفیر هند در ایران روز شنبه ۱۵ تیرماه در جمع مدیران و مسئولان چابهار حضور پیدا کرد و با اشاره به ظرفیت‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری و حمل و نقل کالا‌های ترانزیتی بندر چابهار گفت: تجارت ایران و هندوستان در یک سال گذشته رشد خوبی داشته و برای همین بنادر هند و چابهار در آینده همکاری و فعالیت بهتری خواهند داشت.

سفیر هند در ایران با بیان اینکه هندوستان و افغانستان پیگیری‌های مکرری در خصوص مستثنی کردن بندر چابهار از تحریم‌ها کردند، اما همچنان مساله بانک‌ها چالش ساز است، افزود: در طول یکسال گذشته تجارت ایران و هند ۳۰ درصد رشد داشته و به رقمی حدود ۱۷ میلیارد دلار در سال رسیده است.

عبدالرحیم کردی، مدیر عامل سازمان منطقه آزاد چابهار نیز در گفتگو با خبرنگار اقتصاد ۲۴ درباره دیدارش با سفیر جدید هند در چابهار گفت: سفیر هند در اولین سفرش به چابهار از زیرساخت‌ها و امکانات بازدید کردند و علاقه‌مند به ترغیب و تشویق سرمایه‌گذاران هندی برای فعالیت در این منطقه بود. توافق نامه‌ای که سال‌ها پیش میان روسای جمهور ایران، هند و افغانستان به امضا رسید و همچنین قراردادی که هندی‌ها برای بهره‌برداری از فاز یک بندر شهید بهشتی دارند موجب شد تا این مهم وارد فاز اجرایی شود و دولت هند برای مدیریت مناسبات خودش در منطقه، توجه خاصی به چابهار داشته باشد.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار همچنین گفت: توافقنامه سه جانبه میان ایران، هند و افغانستان نقطه عطفی در تاریخ این کشورهاست و در این توافقنامه، چابهار نیز امن ترین، ارزانترین و نزدیکترین مسیر دسترسی به بازار‌های منطقه‌ای به شمار می‌رود.

سید، ولی سلطان والی ولایت نیمروز افغانستان هم مرداد ماه در نشست برررسی مسائل و مشکلات تجار و فعالان اقتصادی افغانستان در منطقه آزاد چابهار شرکت کرد و با تاکید بر ضرورت گسترش روابط اقتصادی دو کشور گفت: چابهار مکان مناسبی برای اتصال افغانستان به کشور‌های مختلف دنیا است و این فرصت مناسب را باید قدر بدانیم.

وی همچنین افزود: زمان همکاری‌های منطقه‌ای و توسعه روابط است و ما باید روابط اقتصادی، سیاسی و همه جانبه را با ایران گسترش دهیم. ما آمادگی داریم تا صادرات، بسته بندی محصولات و میوه‌های خشک را پس از آماده سازی از طریق چابهار به کشور‌های مختلف ترانزیت کنیم.

در نشست وزیر امور خارجه با مدیران منطقه آزاد چابهار، که خرداد ماه برگزار شد و از اتفاقات مهم امسال این منطقه به حساب می‌اید، افزایش ۴۸ درصدی ثبت شرکت‌های خارجی در دوره پسابرجام، ظرفیت طرح سیپک برای افزایش قدرت چانه زنی اقتصاد ایران در سطح بین الملل، جایگاه آشور بانک در این منطقه تشریح و تببین شد.

مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان تیرماه امسال گفت: ۱۱ قرارداد سرمایه گذاری در بندرچابهار در حال انعقاد است و تا قبل از پایان سال جاری شاهد اجرایی شدن آن‌ها خواهیم بود.

آقایی گفت: سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی بندر چابهار را به عنوان محل سرمایه گذاری خود انتخاب کرده اند و در سال‌های اخیر شاهد روند افزایشی تعداد سرمایه گذاران در این بندر بوده ایم.

آقایی گفت: عمده درخواست‌های سرمایه‌گذاری در سال ۹۸، داخلی و عمده آنها نیز فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران سایر بنادر بوده‌اند، همچنین درخواست‌های سرمایه‌گذاری خارجی جهت ساخت انبار، اجاره محوطه دپوی کالا، تعمیرات کانتینر از کشور‌های افغانستان و هند نیز داشته‌ایم.

در برنامه بودجه سال ۲۰۲۰-۲۰۲۱ هند، بودجه بندر چابهار را دو برابر کرد که این افزایش بودجه پروژه بندر چابهار در زمانی که تنش‌ها میان ایران و آمریکا بسیار افزایش یافته است، نشان دهنده اهمیت این پروژه برای هند و همچنین تعهد دهلی نو برای تکمیل بندر چابهار است.

 

انقلاب در زیر ساخت‌ها

چابهار علاوه بر موقعیت جغرافیایی که اهمیت آن را دوچندان می‌کند، به زیرساخت‌هایی نیاز دارد که پاسخگوی برنامه ریزی ها، تفاهم نامه ها، سرمایه گذاری‌ها و نگاه‌های جهانی باشد. خوشبختانه زیر‌ساخت‌های منطقه آزاد چابهار در حال تکمیل است، به طوری که برای امسال در حدود ۲۶۰ میلیارد تومان اعتبار برای این منظور درنظر گرفته شد.

گرشاسب خزائنی، معاون فنی و زیربنایی منطقه آزاد چابهار درباره اهمیت فعالیت‌های زیرساختی و عمرانی در منطقه آزاد چابهار به خبرنگار اقتصاد ۲۴ گفت: در منطقه آزاد چابهارامسال در حدود ۲۶۰ میلیارد تومان پروژه داریم که غالب آن در بخش زیر ساخت‌های صنعت صورت می‌گیرد و در بخش دیگر در قالب پروژه‌های گردشگری هستند.

وی افزود: یکی از این پروژه‌ها سایت پارک لیپار است و شامل هتل‌های پنج ستاره، باغ‌ها و رستوران‌ها و … می‌شود. دیگری پارک مجموعه گردشگری بلوچ است که بیشتر شامل پروژه‌های متوسط می‌شود و فرهنگ و بوم بلوچ را به گردشگران معرفی می‌کند.

خزائنی در ادامه گفت: پیکره ششم نیز جزو پروژه‌های پر اهمیت منطقه محسوب می‌شود که شامل فعالیت‌های دریایی است و تفریحات، اقامت و هتل‌های دریایی و جنگل حرا را در بر می‌گیرد.

معاون فنی و زیربنایی منطقه آزاد چابهار افزود: علاوه بر سایت‌های گردشگری، برخی فعالیت‌ها مانند پارک حیات وحش، سایت‌های بازی و شناگاه را نیز ایجاد کرده ایم؛ با توجه به اینکه چابهار تابه‌حال شناگاه و پلاژ ساحلی و تفریحات دریایی نداشته این اقدام بسیار حائز اهمیت محسوب می‌شود.

 

پتروشیمی در چابهار

از دیگر توانایی های منطقه آزاد چابهار می توان به حوزه پتروشیمی در آن اشاره کرد. این منطقه می تواند عسلویه دوم ایران باشد و به جای صادرات خام نفت و گاز با فعالیت های ارزش افزوده ای و تبدیل آنها به محصول نهایی، صادرات را انجام دهد.

چابهار امسال روند رو به رشدی در حوزه تولید داشت اما مهمتر از آن موفقیت چابهار در جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی در حوزه های مختلف اعم از نفت، گاز، پتروشیمی و صنایع سنگین و تبدیلی و شیلاتی بود که حائز اهمیت است.

عبدالرحیم کردی همچنین اعلام کرده بود : بیش از ۳۰ میلیارد دلار طرح  در حوزه پتروشیمی تعریف شده و ۵ میلیارد دلار نیز طرح مجموعه فولاد دارای سرمایه ثبت شده است.

مدیرعامل شرکت تامین زیرساخت های منطقه آزاد چابهار نیز در این باره گفت: در فاز دو و سه  ۱۸ طرح پتروشیمی منطقه آزاد چابهار، مهندسی و اجرا و تامین منابع مالی با کشور چین بوده و بنا بر اعلام رئیس دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری و صنعتی ایران، آخرین اقدامات قانونی از سوی چین در حال انجام بوده و تامین مالی و اجرای این دو فاز در حال انجام است.

مجتمع فولاد مکران چابهار یکی از این طرح‌های مهم این حوزه است که با ظرفیت نهایی ۳.۸ میلیون‎تن فولاد در منطقه آزاد چابهار با پیشرفت ۱۵ درصدی درحال ساخت است.

 

ساخت فرودگاه چابهار کلید خورد

فرودگاه بین المللی یکی از حلقه های مفقوده توسعه چابهار است که به عنوان محدودیتی برای طرح های چابهار به حساب می آید و ساخت آن می تواند زمینه‌ساز توسعه حمل و نقل و سهولت در جابجایی کالا و مسافر به ویژه ورود گردشگر و سرمایه گذار داخلی و خارجی شود و توسعه سریع تر سواحل مکران را به همراه داشته باشد.

به گفته احمدعلی موهبتی، استاندار سیستان و بلوچستان صدور موافقت اصولی احداث فرودگاه بین‌المللی چابهار از سوی سازمان هواپیمایی کشوری برای سازمان منطقه آزاد چابهار طی نامه‌ای به این سازمان ارجاع شده است.

در گفتگویی که پیشتر اقتصاد ۲۴ با سعید چلندری، سرپرست معاونت حمل و نقل و ترانزیت سازمان منطقه آزاد چابهار انجام داد، اعلام شد که بر اساس توافق انجام‌شده میان دبیر شورای عالی مناطق آزاد با وزیر راه و شهرسازی، استاندار سیستان و بلوچستان، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری و مدیرعامل منطقه آزاد چابهار، مسئولیت مطالعه و احداث فرودگاه جدید چابهار به منطقه آزاد تجاری و صنعتی چابهار واگذار شده و در این زمینه اقدامات بسیار خوبی در حال انجام است.

با مجوز شورای عالی مناطق آزاد، احداث فرودگاه بین المللی منطقه آزاد چابهار کلید خورد و در این راستا قرار است از سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی برای ساخت این فرودگاه کمک گرفته شود.

مرتضی بانک، مشاور رئیس جمهور و دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در رابطه با منابع مالی پروژه ساخت فرودگاه بین المللی چابهار گفته است: منابع مالی لازم برای پروژه ساخت فرودگاه بین المللی چابهار از چندین طریق در حال تامین است. یک بخش از تامین این منابع از منابع مالی منطقه آزاد چابهار حاصل می شود، در کنار آن به دنبال منابع فاینانس برای این پروژه هستیم.

وی گفت: با توافقی که با قرارگاه خاتم در رابطه با ساخت فرودگاه انجام شده، قرار است تا ۲۴ ماه آینده (سال۱۴۰۰) به بهره برداری برسد البته ما باید منابع را در زمان تعیین شده تامین کنیم.

 

منطقه آزاد چابهار، حلقه اتصال اوراسیا به آب‌های اقیانوسی

اتحادیه اوراسیا با اهدافی چون ایجاد فضای واحد اقتصادی، توسعه بازار مشترک و دستیابی به حرکت آزاد کالا، سرمایه، خدمات و مردم در بازار واحد کشور‌های عضو و ترویج رقابت سالم در بازار مشترک و .. امروز یکی از مهمترین موضوعات در مناطق آزاد ایران محسوب می شود که با انعقاد موافقت‌نامه تجاری میان ایران و کشور‌های عضو اوراسیا از آبان‌ ماه ‌۱۳۹۸ وارد فاز عملیاتی شد.

عبدالرحیم کردی در همایش مناطق آزاد، ویژه و توسعه همکاری‌های اقتصادی با کشور‌های همسایه گفت: برای موفقیت در توافق‌نامه اوراسیا و بهره‌گیری از فضای رقابت بین‌المللی، باید خدمات حمل‌ونقل و لجستیک را به بهترین شکل توسعه داد. یکی از این کریدور‌های بسیار مهم، کریدور جنوب به شمال است که از چابهار شروع می‌شود. این منطقه در تلاش است تا با توسعه حمل و نقل و لجستیک خود نقش مهم خود را در این اتحادیه عملی سازد.

 

توسعه محدوده منطقه آزاد چابهار

همانطور که پیشتر اشاره شد، سواحل سیستان و بلوچستان که به سواحل مکران شهرت دارد از اهمیت خاصی برخوردارند و به دلیل این اهمیت رهبر معظم انقلاب نیز بر آبادسازی و توسعه مناطق ساحلی آن  در بخش های مختلف تاکید کرده اند.

بسیاری از صاحبنظران معتقدند توسعه محدوده منطقه آزاد چابهار می‌تواند رغبت سرمایه‌گذاری برای خارجی‌ها را بیش از پیش کند.

گروسی، معاون حقوقی و امور مجلس دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی پیشتر در گفتگو با اقتصاد ۲۴ در مورد مزایای لایحه توسعه محدوده منطقه آزاد چابهار و الحاق بنادر شهید بهشتی و کلانتری به بندر چابهار گفته بود: یکی از مزایای توسعه محدوده منطقه آزاد چابهار به کریدور جنوب به شمال این است که با توجه به اینکه امروز چین هم بر روی بندر گوادر کار می‌کند در آنجا با همکاری پاکستان یک بندر جدید ایجاد می‌کند و قطعاً منطقه آزاد چابهار حائز اهمیت است و می‌تواند به کریدور جنوب به شمال برای ترانزیت کالا تبدیل شود و یک زنجیره‌ای را کامل می‌کند، چراکه مناطق آزاد می‌بایست چه از طریق ریلی و چه از طریق هوایی یا دریایی به مجموعه‌ای متصل باشند. الحاق این دو بندر به بندر چابهار باعث می‌شود که این دو بندر به آب‌های آزاد راه پیدا کنند و کالا‌ها از طریق کشتی به مجموعه بیاید و از طریق جاده و ریل جابه‌جا شود.

موافقت مجلس با کلیات لایحه الحاق دو بندر به منطقه آزاد چابهار خبر خوشی بود که دی ماه منتشر شد. مدیرعامل منطقه آزاد چابهار می‌گوید: این لایحه بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری را با حفظ حاکمیت سازمان بنادر در آن‌ها به منطقه آزاد محلق می‌کند تا صاحبان بار و کالا از مزیت‌های اقتصادی و رقابتی منطقه آزاد در بنادر استفاده کنند.

رییس جمهوری نیز بهمن ماه قانون الحاق بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری به محدوده منطقه آزاد تجاری- صنعتی چابهار را جهت اجرا به دستگاه‌های ذیربط ابلاغ کرد. این قانون در جلسه بیست و چهارم دی ۱۳۹۸ مجلس شورای اسلامی، تصویب شد و در تاریخ شانزدهم بهمن به تأیید شورای نگهبان رسید.

 

لجستیک و شیلات از اولویت‌های چابهار

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار اولویت‌های این منطقه را در وهله اول توسعه لجستیک و حمل‌ونقل ترکیبی و محور ترانزیت شرق ایران دانست و گفت: محور بعدی بحث شیلات است که مزیت عمده این منطقه محسوب می‌شود.

حقدل گفت: اولویت‌های ما در وهله اول توسعه لجستیک و حمل‌ونقل ترکیبی و محور ترانزیت شرق ایران است. محور بعدی بحث شیلات است که مزیت عمده این منطقه محسوب می‌شود و با توجه به صنایع بالادستی مانند پتروشیمی و فولاد، صنایع پایین‌دستی و زیرشاخه‌های این صنایع رونق خوبی گرفته‌اند و فعالیت‌های خوبی را شکل داده‌اند.

 

رونق زیست بوم نوآوری در چابهار

مرداد ماه ۱۳۹۸ سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری با حضور در نشست هم اندیشی زیست بوم کارآفرینی دانش بنیان و توسعه کسب وکارهای نوپا در منطقه آزاد چابهار، اظهار کرد: زیرساخت‌های توسعه زیست‌بوم فناوری در چابهار فراهم شده است  و اتفاقات خوبی در حوزه رونق زیست بوم نوآوری در چابهار در سال‌های اخیر رخ داده است.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار نیز در همین زمینه گفت: اقدامات خوبی در دانشگاه بین المللی چابهار رخ داده که همه اینها نوید دهنده اشتغال و کارهای خلاقانه و فناورانه است.

۱۵ مرداد ۱۳۹۸ پارک علم و فناوری «مکران» در منطقه آزاد چابهار توسط معاون علمی و فناوری رییس جمهوری افتتاح شد؛ اقدام مثبتی که به بهبود زیست بوم فناوری و نوآوری این منطقه و حمایت از استارت آچ‌ها و جوانان فناور و خلاق کمک بسیاری خواهد کرد.

آنلاین هاسپیتال، مرکز آمار دانشگاه بین‌المللی چابهار و دپارتمان بازی‌های رایانه‌ای و پویانمایی از پروژه‌های مهم منطقه آزاد چابهار در راستای توسعه زیست بوم فناوری منطقه هستند که با همکاری دانشگاه بین‌المللی چابهار اجرایی می‌شوند.

 

اهمیت چابهار به فعالیت های دانشگاهی و پژوهشی

منطقه آزاد چابهار از معدود مناطق آزادی است که اهمیت بسیاری به فعالیت های دانشگاهی و پژوهشی می دهد و از ابتدای سال ۹۸ و با امضای تفاهم‌نامه همکاری با دانشگاه علوم و فنون FHM آلمان نشان داد عزم جدی برای توسعه این بخش دارد.

دانشگاه بین المللی چابهار و دانشگاه علوم و فنون FHM آلمان به منظور تأمین نیازهای آموزشی و پژوهشی شرکت های کوچک و متوسط و علاقمندان به کسب دانش در تمامی مقاطع تحصیلی تفاهمنامه همکاری امضا کردند.

منطقه آزاد چابهار فعالیت های علمی و پژوهشی خود را در قالب توسعه فعالیت های فناورانه و نوآورانه دنبال می کند و در تلاش است تا با افزایش امکانات زمینه جذب دانشجوهای خارجی را نیز فراهم کند.

 

تعالی مسئولیت اجتماعی در چابهار  

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار، عبدالرحیم کردی، توجه ویژه ای به مسئولیت های اجتماعی در منطقه دارد و به گفته او، سازمان منطقه آزاد چابهار در حوزه مسئولیت اجتماعی هر آنچه که در توان داشته، انجام داده و خواهد داد.

چابهار برای اجرای بهتر مسئولیت اجتماعی در منطقه آزاد چابهار، سند مسئولیت اجتماعی تعریف کرده‌ است که اقدامی موثر به شمار می رود و همین امر به مسیر مشخص آن در این زمینه کمک شایانی خواهد کرد.

این منطقه برنامه‌های متنوعی را درسال ۹۸ در حمایت از برنامه‌های ورزشی، کاهش آسیب‌های اجتماعی، بهداشت و درمان و برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی دنبال کرد.

مهدی آبروش مدیر امور اجتماعی این سازمان  درباره فعالیت ها در حوزه مسئولیت های اجتماعی گفت: در راستای اهداف راهبردی که برای مناطق آزاد تعریف شده، منطقه آزاد چابهار چهار هدف راهبردی تعریف کرده است که شامل کمک به تامین رشد و پویایی، اقتصاد مقاومتی، کمک به تنوع بخشی به پیوندهای اقتصادی، توسعه و تسریع عمران و آبادانی منطقه ای و توانمندسازی جامعه محلی در زمینه های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی می شود.

اما شاید بتوان گفت دی ماه امسال و سیلی که متاسفانه خسارات زیادی به استان سیستان و بلوچستان وارد کرد، نقطه عطفی در عمل به مسئولیت اجتماعی از سوی سازمان منطقه آزاد چابهار بود و این منطقه برای کمک به روستاها و مناطق سیل زده تلاش بسیاری کرد و در چندین نوبت کمک‌های غیرنقدی را جمع‌آوری و به مناطق سیل‌زده شهرستان‌های چابهار، کنارک و نیکشهر توزیع کرد. همچنین در خلال بازدید از مدارس آسیب دیده در سیل تعهد کرد ٢٨٦ مدرسه آسیب دیده را با همکاری سازمان نوسازی مدارس بازسازی کند و این اقدام آغاز و در امسال ادامه خواهد داشت.

 

حوزه های گردشگری، فرهنگ و هنر در چابهار

یکی از راهبردهای سازمان منطقه آزاد چابهار، اثر بر اقتصاد محلی است و این منطقه در این راستا در تلاش است تا با تمرکز بر گردشگری و ایجاد و توسعه زیرساخت‌های گردشگری و توسعه هنرهای بومی و محلی به رونق اقتصاد محلی کمک کند.

این منطقه علاوه بر مزیت های زیست محیطی و طبیعی که مجال برشمردن آن نیست، در حوزه های متنوع گردشگری مانند گردشگری غذا و گردشگری ورزشی نیز بسیار توانمند است و حرف های بسیاری برای گفتن دارد.

 

آفشور بانک ها در منطقه آزاد چابهار نیازمند حمایت

با توجه به معافیت بندر چابهار از تحریم های آمریکا و حضور سرمایه گذاران خارجی در آن، موضوعات مربوط به آفشور بانک ها هم برای منطقه و هم برای سرمایه گذاران دارای اهمیت است.

کردی مهم‌ترین مانع برای ایجاد شعب بانک‌های برون مرزی در مناطق آزاد را سپرده قانونی عنوان می کند و معتقد است روند توسعه در چابهار نیازمند حمایت است و اگر نتوانیم شریان مالی را برای این پیوند و ارتباط بین کشورها برقرار کنیم، این روند پیشرفت آهسته می شود.

سیدحسین سلیمی رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان درباره درخواست برخی از بانک‌های افغانستانی برای تاسیس شعبه در منطقه آزاد چابهاراظهار داشت: طی چند ماه گذشته و بعد از آنکه آرین بانک تحریم شد، یکی از بانک‌های افغانستان برای حضور در منطقه آزاد چابهار و تاسیس شعبه درخواست داشت که در صورت موافقت و انجام این کار، بخش بزرگی از مشکلات نقل و انتقالات پول حل خواهد شد.

وی ادامه داد: در حال حاضر هر تراکنشی مربوط به منطقه آزاد چابهار که مربوط به افغانستان باشد، از تحریم‌های آمریکا معاف است.در حال حاضر ولی ما برای تجارت با افغانستان و واردات و صادرات با این کشور دچار مشکل هستیم و نقل و انتقال پول به سختی انجام می‌شود. در صورتی که هر بانکی مجوز فعالیت به دست آورد، تجارت و نقل و انتقال پول بین دو کشور تسهیل خواهد شد.

 

پایان سال منطقه آزاد چابهار و کرونا

با شیوع کرونا در کشور همه مناطق آزاد ایران نیز پا به پای دیگر مناطق کشور، سعی در کنترل این بیماری و کمک به پروسه پیشگیری و درمان و تولید تجهیزات مورد نیاز کردند. منطقه آزاد چابهار نیز از این قاعده مستثنی نبود و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار از همان ابتدا با اعلام آمادگی همکاری همه‌جانبه سازمان منطقه آزاد چابهار جهت مقابله با بیماری کرونا گفت: با همکاری شبکه بهداشت و درمان چابهار در حال تجهیز یک ساختمان ایزوله و مجزا در بیمارستان برای بیماران خاص این ویروس هستیم.

همچنین کردی از کمک ۲۵ میلیارد ریالی منطقه آزاد چابهار به مرکز ایزوله کرونا  به منظور پیشگیری از شیوع این ویروس خبر داد.

منبع:www.cfzo.ir