چابهار

چابهار نقطه ای طلایی برای ایران است؛ همچنین پروژه ای مناسب و درخور توجه برای روسیه و کشورهای حوزه CIS جهت انجام مبادلات تجاری خود از طریق آبهای گرم دریای عمان و خلیج فارس خواهد بود.

چابهار شهری بندری با مساحتی قریب به ۱۷۱۵۰ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۲۰۰ هزار نفر واقع در استان سیستان و بلوچستان و جنوبی‌ترین نقطه شرق کشور، بندری در مجاورت دریای عمان در نزدیکترین فاصله با آبهای آزاد جهان یعنی اقیانوس هند و تنها بندر اقیانوسی ایران.

موقعیت خلیج فارس در این بندر و همچنین وجود آب‌های عمیق و بریدگی‌های طبیعی، فضایی مناسب را برای اسکله‌هایی با عمق زیاد و مختصات لنگرگاهی مطلوب جهت پهلوگیری کشتی های عظیم اقیانوس پیما فراهم ساخته به طوری که این بندر قابلیت تبدیل شدن به یک مگاپورت را دارد.

موقعیت بندر چابهار در یک نگاه

۱- گذرگاه ورود به خلیج فارس و مدخل اقیانوس هند که از موقعیت جغرافیایی حساس و مناسبی برخوردار است .

۲- تنها بندر اقیانوسی ایران.

۳- دارا بودن بیش از۵۴۱ کیلومتر مرز دریایی.

۴- نزدیکترین فاصله زمینی تا کشورهای افغانستان، پاکستان و آسیای میانه. ترانزیت کالا از طریق این بندر به مثابه اقتصادی‌ترین بندر برای انجام مبادلات بازرگانی با کمترین هزینه حمل به شمار می رود.

چابهار

چابهار و ترانزیت بین المللی کالا

بندر چابهار، محل تلاقی دو کریدور ترانزیتی مهم جهان به نام های شمال – جنوب و شرق – غرب بوده که این امر از مهمترین مزیت های محور شرق ایران به حساب می آید. راههای جاده ای چابهار از جهات مختلف به شبکه های اصلی حمل و نقل مرزی متصل است،که شامل موارد ذیل می گردد:
– چابهار-بندرعباس(ایران)
– چابهار-ایرانشهر-زاهدان-مشهد- سرخس(در مرز ترکمنستان)
– چابهار-ایرانشهر- زاهدان- میرجاوه (مرز پاکستان)
– چابهار- ایرانشهر-زاهدان- زابل- میلک (مرز افغانستان)
– چابهار-ایرانشهر-بم- تهران- (به سمت مرزهای ترکیه ،عراق و جمهوری آذربایجان)

چابهار

در سلسله اقدامات جدید از سوی دولت پاکستان بزرگراه ساحلی مکران در جنوب پاکستان احداث شده است که بندر کراچی پاکستان را به گوادر و سپس بازارچه مرزی ریمدان در شهرستان چابهار در ایران متصل می نماید،که امکان اتصال زمینی چابهار را به بنادر گوادر و کراچی نیز به وجود می آورد. چابهار می تواند نقشی کلیدی در انتقال کالاهای بندر گوادر پاکستان به سمت اروپا ایفا کند.

اسکله های بندر چابهار:

چابهار

بندر چابهار دارای دو اسکله بزرگ ترانزیتی جهت تخلیه و بارگیری از کشتی به قطار و بالعکس می باشد:  اسکله‌های شهید بهشتی و شهید کلانتری.

پروژه راه آهن چابهار- زاهدان-مشهد ۱۳۵۰ کیلومتر

پروژه راه آهن چابهار – زاهدان در استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران واقع شده است که بندر چابهار را  به شهر زاهدان و از آنجا به مشهد متصل خواهد کرد.

این پروژه از اسکله شهید بهشتی بندر چابهار آغاز شده و پس از عبور از شهرستان های نیک شهر، ایرانشهر و خاش به زاهدان و مشهد متصل می شود. با توجه به موقعیت این استان، پروژه مذکور در شرایط اقلیمی دشت (۲۰ درصد)، تپه ماهور (۴۰ درصد) و کوهستانی (۴۰ درصد) واقع شده است.

آنچه در حال حاضر برای این مسیر پیش بینی شده سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعتی قطارهای مسافری و ۹۰ کیلومتری قطارهای باری میباشد.

بر اساس پیش بینی های انجام شده در سال نخست بهره برداری، ۳۰۰ هزار نفر مسافر و ۳/۱ میلیون تن کالا و در سال بیستم بهره برداری، ۵۰۰ هزار مسافر و ۳۵ میلیون تن کالا در این مسیر جا به جا خواهند شد.

مشخصات فنی پروژه:

حداکثر شیب مسیر: ۱۵ در هزار

حداقل شعاع قوس: ۱۰۰۰ متر

تعداد پل های خاص: ۱۷ دستگاه

طول کل پل ها: ۱۱ هزار متر

تعداد تونل ها: ۲۰ دستگاه

تعداد ایستگاه ها: ۵ ایستگاه بزرگ و ۲۵ ایستگاه درجه ۳

چابهار، فرصت اقتصادی طلایی برای هند ، افغانستان و کشورهای CIS:

قرارداد مشارکت هند در توسعه فاز یک بندر چابهار ایران اردیبهشت ماه ۱۳۹۴خورشیدی در تهران به امضای «نیتین گادکاری» وزیر کشتیرانی و حمل و نقل هند و عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی ایران رسید و مطابق این قرارداد، هند با سرمایه‌گذاری ۸۵ میلیون دلاری در تجهیز فاز یک طرح توسعه بندر چابهار به مدت ۱۰سال بهره‌برداری از این فاز را به عهده خواهد داشت. همچنین قرار است افغانستنان نیز بخشی از واردات خود از هند را از طریق بندر چابهار ایران انجام دهد.  به همین منظور، نخستین محموله صادراتی گندم هند به افغانستان نیز در نوامبر سال ۲۰۱۷ میلادی به بندر چابهار رسید و از آنجا راهی افغانستان شد.

هند و افغانستان از شرکای تجاری ایران در توسعه بندر چابهار به حساب می آیند. پروژه چابهار دستیابی به فرصت‌های اقتصادی در منطقه و بازارهای آسیای میانه را برای هند ایجاد خواهد کرد. هند همچنین از این راه می‌تواند به بازار افغانستان و تجارت با این کشور دست یابد. این پروژه به کاهش هزینه‌های حمل و نقل، واردات نفت خام، اوره و خشکبار با قیمتی بسیار کمتر کمک می کند.

قرارداد سه جانبه امضا شده توسط ایران، هند و افغانستان به نفع افغانستان هم خواهد بود. پروژه چابهار منجر به کاهش وابستگی سرزمین محصور افغانستان به پاکستان جهت انجام تجارت خود می شود.

هدف پروژه چابهار، ایجاد یک کریدور آزاد تجاری مبتنی بر شبکه خط آهن است که از ایران به افغانستان و سایر کشورهای آسیای مرکزی می‌رود. پروژه چابهار با کاهش هزینه مالی و زمانی و همچنین کوتاه تر شدن فواصل، منجر به ایجاد پیوستگی فرهنگی، روابط تجاری و مبادلات امنیتی بین سه کشور (ایران، هند و افغانستان) خواهد شد. نه تنها افغانستان که کشورهای آسیای‌میانه، قفقاز، جنوب‌شرق روسیه و ازبکستان، منتظر بهره‌برداری از زیرساخت‌های ترانزیتی بندر چابهار هستند.

پروژه چابهار نشان دهنده تمایل مردم ایران، افغانستان و هند برای دستیابی به روابط بهتر با یکدیگر و مبتنی بر احترام متقابل، دوستی و همکاری است.

چابهار همچنین پروژه ای مناسب و درخور توجه برای روسیه و کشورهای حوزه CIS جهت انجام مبادلات تجاری خود از طریق آبهای گرم دریای عمان و خلیج فارس خواهد بود. به عنوان مثال با راه اندازی خط چابهار – سرخس و اتصال این خط به مرز اینچه برون، کشورهایی نظیر ترکمنستان، قزاقستان و ازبکستان به عنوان شرکای تجاری مهم ایران قادر به استفاده از چابهار برای انجام مبادلات تجاری خود با دیگر بخش های جهان خواهند بود.

ترانزیت کالا- چابهار

اهمیت راهبردی چابهار در توسعه روابط ایران، هند و افغانستان

بندر چابهار به دلیل موقعیت استراتژیک خود می‌تواند نقش مهمی در توسعه مناسبات سیاسی-اقتصادی کشورمان با شبه‌قاره و آسیای مرکزی ایفا کند.

چابهار تنها بندر اقیانوسی ایران، یکی از نقاط کلیدی در حاشیه خلیج‌فارس و دریای عمان بوده و در کریدور شمال – جنوب جایگاه مهمی دارد. این بندر در مسیر ترانزیتی شرق – غرب قرارگرفته و فوریت‌های مختلف اقتصادی و جغرافیایی در زمینه ترانزیت و ترانشیب دارد.

این بندر به یک نقطه ارتباطی و حیاتی برای ارسال کالاهای هندی به افغانستان و فراتر از آن در آسیای مرکزی تبدیل‌شده است. دولت هند بودجه پیشنهادی خود در سال ۲۱-۲۰۲۰ برای توسعه بندر چابهار  را حدود ۱۴ میلیون دلار اعلام کرد که نسبت به سال گذشته دو برابر افزایش‌یافته است.

افزایش بودجه بندر چابهار نشان‌دهنده تعهد هند برای توسعه این بندر و همچنین قاطعیت دهلی‌نو برای تبدیل آن به یک گزینه مناسب ارتباطی است. بندر چابهار به علت موقعیت استراتژیک و دستیابی به آب‌های آزاد بین‌المللی جایگاه ویژه‌ای در مبادلات تجاری کشورمان با سایر کشورهای منطقه دارد. این بندر به علت نزدیکی به کشورهایی نظیر هند، افغانستان، پاکستان و آسیای میانه، از جایگاه ویژه‌ای در ترانزیت کالا به این کشورها برخوردار است.

 

بندر چابهار و اهمیت آن برای هندی‌ها

کارشناسان مسائل منطقه بر این باورند که بندر چابهار از نظر مبادلات اقتصادی برای هند اهمیت زیادی دارد و مهم‌ترین علت آن موقعیت راهبردی این بندر است. با ادامه اختلافات هند با کشورهای همسایه خود از جمله پاکستان و چین، این کشور تصمیم گرفته است تا یک مسیر جدید برای دسترسی به کشورهای غرب و آسیای مرکزی ایجاد کند. بندر چابهار دسترسی هند به افغانستان از طریق دریا آزاد را آسان می‌کند.

بندر چابهار ایران، رقیب بندر گوادر واقع در استان بلوچستان پاکستان به شمار می‌رود و از نگاه هندی ها تا حدی می تواند به موازنه دریایی با پاکستان در منطقه کمک کند. بندر گوادر که تقریباً ۴۰۰ کیلومتر از طریق خشکی و ۱۰۰ کیلومتر از مسیر دریا با بندر چابهار فاصله دارد، در همکاری مشترک پاکستان و چین ساخته‌شده و ازآنجاکه این دو قدرت هسته‌ای رقبای اصلی هند در قاره آسیا به شمار می‌آیند، وجود چنین بندری در شمال دریای عمان و به فاصله اندکی از شهرهای مهم گوجرات و بمبئی در غرب هند نگرانی‌های جدی امنیتی و ژئوپلیتیکی برای دهلی ایجاد کرده است.

به لحاظ استراتژیک و از منظر رهبران دهلی نو، بندر چابهار به‌عنوان وزنه تعادلی برای تنظیم روابط سیاسی-امنیتی دو رقیب هسته‌ای جنوب آسیا، یعنی هند و پاکستان است. دسترسی هند به بندر چابهار نه‌تنها دهلی را قادر می‌سازد حضور نظامی پاکستان در دریای عمان و شمال اقیانوس هند را خنثی کرده و محاصره استراتژیک دو متحد رقیبش یعنی چین و پاکستان را بشکند، بلکه با دور زدن قلمرو سرزمینی پاکستان مسیری امن‌تر از طریق ایران به افغانستان برای آن می‌گشاید. با توجه به عضویت هند در کریدور بین‌المللی شمال-جنوب، این مسیر برای دهلی این امکان را فراهم خواهد می‌کند که به بازار کشورهای آسیای میانه مانند تاجیکستان و ترکمنستان و ازبکستان و ذخایر انرژی آن‌ها و نیز ترکیه، روسیه و درنهایت شمال اروپا دسترسی پیدا کند.

تحلیلگران بر این باورند که هند، به‌عنوان یکی از قدرت‌های نوظهور اقتصادی در جنوب آسیا با طرح استراتژی بلندمدت در راستای توسعه بازارهای داخلی، دسترسی به بازار افغانستان و آسیای میانه و رقابت با چین و پاکستان، تلاش دارد با سرمایه‌گذاری در بندر چابهار، به نفوذ اقتصادی و سیاسی‌اش در منطقه بیافزاید و جایگزینی برای بندر گوادر، مسیر ترانزیتی چین و پاکستان ایجاد کند. چابهار، برای هند از اهمیت فوق‌العاده استراتژیک و حیاتی برخوردار است.

تمایل ایران برای راه‌اندازی بندر چابهار با توجه به منافع استراتژیک کشورمان قابل‌درک است. بخش اعظم سرمایه‌گذاری برای ساخت بندر چابهار از سوی دولت هند انجام می‌گیرد. تکمیل و بهره‌برداری با کمک سرمایه خارجی فشار اقتصادی چندانی به ایران وارد نمی‌کند.

بندر چابهار و مسیرهای ارتباطی منتهی به آن – به‌ویژه راه‌آهن چابهار-زاهدان با هزینه تخمینی یک میلیارد و ششصد میلیون دلار در استان سیستان و بلوچستان که دولت هند بخشی از سرمایه‌گذاری احداث آن را به عهده گرفته است به شکوفایی اقتصادی و رونق کسب‌وکار در کشورمان کمک می‌کند.

بندر چابهار همچنین می‌تواند به‌واسطه تقویت همکاری‌های نظامی میان ایران و هند قدرت تأثیرگذاری و چانه‌زنی تهران را در قبال تحولات افغانستان را افزایش دهد. هند به دنبال توسعه این بندر جنوبی ایران است. درواقع توسعه پروژه چابهار برای این کشور بسیار فراتر از افزایش مناسبات بازرگانی و صادرات به ایران اهمیت دارد، زیرا با بندر چابهار، هند نه‌فقط به ایران و افغانستان بلکه به آسیای مرکزی و چه‌بسا روزی به اروپا دسترسی پیدا خواهد داشت. سیاست خارجی عمل‌گرایانه و ضرورت توسعه اقتصادی، مواضع سه کشور افغانستان، هند و ایران را  در مورد  توسعه بندر چابهار به یکدیگر نزدیک کرده است.

 

نقش چابهار در توسعه روابط تهران- کابل

افغانستان سال‌ها صحنه رقابت‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی هند، پاکستان، روسیه و آمریکا است و اتصال این کشور به دریای عمان و اقیانوس هند از راه بندر چابهار نقش ایران را در میدان اقتصادی و دیپلماسی منطقه تقویت می‌کند. بندر چابهار به‌عنوان مهم‌ترین بندر در مسیر ترانزیتی محور شرق ایران مطرح است. این بندر برای افغانستان اهمیت راهبردی دارد، زیرا افغانستان یک کشور محصور در خشکی است و برای رشد اقتصادی خود به دسترسی به آب‌های آزاد نیاز دارد.

این کشور می‌تواند با ترانزیت کالا در بندر چابهار زمینه رشد و شکوفایی اقتصاد خود را فراهم کند. بی‌شک بندر چابهار درر توسعه مبادلات اقتصادی ایران و افغانستان تأثیر عمده‌ای دارد. با توجه به اینکه بیش از سه میلیون مهاجر افغانستانی در ایران زندگی می‌کنند توسعه مبادلات تجاری نیز باعث حل شدن مشکلات مهاجران شده و به تعمیق روابط دو ملت و کشور کمک شایانی می‌کند.

چابهار با توجه به موقعیت راهبردی در جهان و نزدیک بودنش به افغانستان بهترین مکان برای فعالیت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری برای تاجران افغانستان است. بطور مثال حمل کانتینرهای تاجران افغان از بندر کراچی تا قندهار ۱۸ ساعت زمان را دربر می‌گیرد. درحالی‌که این محموله‌ها از بندر چابهار ۱۲ ساعت زمان نیاز دارد، که از لحاظ فاصله، چابهار می‌تواند ارزان‌تر و امن‌تر نسبت به بندر کراچی برای افغانستان باشد. این موضوع بیانگر فرصت‌یابی آسان و راحت‌تر از بندر کراچی برای تاجران افغان خواهد بود. دو کشور باید تلاش بیشتری جهت سرمایه‌گذاری در این بندر برای توسعه اقتصادی انجام دهند.

درمجموع می‌توان گفت افغانستان به یک بندر و نفت نیاز دارد. ایران خواهان فروش نفت خود در شرایط تحریم است. هند می‌خواهد برای کالاهای خود در آسیای میانه بازار پیدا کند و نفت موردنیاز خود را نیز به‌راحتی تأمین کند. وابستگی‌های متقابل و انکارناپذیر سه کشور نکته‌ای ضرورت توسعه و رونق این بندر مهم در جنوب کشورمان را برجسته می سازد.

چابهار قطب اقتصادی

سه اهمیت استراتژیک ایران برای هند

روابط ایران و هند طی بیش از نیم قرن گذشته همواره با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است که نقطه فراز این روابط همواره براساس منافع مشترک تجاری میان دو کشور تعیین شده‌اند. با این حال در نظم جهانی کنونی و بروز قدرت‌های نوظهور، هند در مسیر رقابت با هند برای تثبیت جایگاه خود، منافع مشترک جدیدی را با ایران پیش روی خود می‌بیند و از این رو حفظ و تقویت روابط با تهران از سه منظر ژئواستراتژیک، ژئوپلیتیک و ژئواقتصادی برای دهلی‌نو اهمیت فراوانی یافته است.

پایگاه تحلیلی «مدرن دیپلماسی» نوشت: دینامیک منطقه‌‌ای درحال تغییر است و به‌دنبال آن روابط ایران و هند نیز از اهمیت بیشتری نسبت به دهه‌های گذشته برخوردار شده است. آغاز روابط بین تهران و دهلی‌نو را می‌توان از دهه ۵۰ میلادی دانست؛ زمانی که دو طرف معاهده دوستی و صلح پایدار را به امضا رساندند. البته اندکی بعد و با پیوستن ایران به معاهده بغداد در سال ۱۹۵۴ و از سوی دیگر دینامیک سیاست‌ورزی در عصر جنگ سرد، مانع از همگرایی بیشتر در روابط تهران و دهلی تا دهه ۹۰ میلادی شد. تحریم‌هایی که پس از بروز انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۹۷۹ میلادی توسط غرب اعمال شدند، موجب شد ایران برای چند دهه در سطح بین‌المللی منزوی شود.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و بلوک شرق، نظم جدیدی در جهان شکل گرفت. این رخداد آغازی بر پایان یک نظم جهانی دوقطبی بین روسیه و آمریکا بود و زمینه را برای ایجاد نظم جدیدی فراهم ساخت و با گذشت زمان، جهان تولد قدرت‌های جدید نظیر چین را نظاره‌گر بود. پس از پایان جنگ سرد، هند نیز درنتیجه فشارهای داخلی و بین‌المللی روند جهانی‌شدن، خصوصی‌سازی و آزادسازی اقتصاد خود را کلید زد. این مسیر علاوه بر منافعی که با خود برای کشورهایی نظیر هند به همراه داشت، برخی چالش‌ها را نیز متوجه این دولت‌های نوظهور کرده بود.

در دهه ۹۰ میلادی منافع ایران و هند در زمینه‌های انرژی، امنیت آسیای میانه و به‌ویژه در منطقه پاکستان-افغانستان نقطه اشتراک پیدا کرد. روابط دو کشور در اوایل دهه ۹۰ میلادی به روند تقویتی خود ادامه داد و پس از سال ۲۰۰۲، زمانی که یک معاهده همکاری نظامی به امضای تهران و دهلی‌نو رسید، با گشایش‌های تازه‌ای نیز مواجه شد. این روابط البته از همان سال‌ها به‌دلیل خصومت‌های ادامه‌دار میان تهران و واشنگتن با فراز و نشیب‌هایی نیز همراه بوده است. تحریم‌های گسترده‌تری که دونالد ترامپ با خروج از توافق هسته‌ای، بار دیگر علیه ایران بازگرداند، حاکمیت هند را برای کاهش سطح روابط دیپلماتیک با ایران تحت فشار قرار داده است. درحالی‌که فشار متحدان هند برای کاهش روابط با ایران افزایش یافته، اما دهلی‌نو هرگز به‌طور کامل روابط و همکاری با تهران را متوقف نکرده است. درواقع سیاست دهلی‌نو مبنی بر ادامه حداقل همکاری ممکن با تهران بر پایه استدلال حفظ منافع ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواقتصادی در منطقه استوار است؛ منطقه‌ای که ایران یکی از بازیگران اصلی آن است.

ایران: پل ارتباطی هند به همسایگان جدید

ایران نه‌تنها در حوزه اقتصاد منطقه‌ای برای هند با اهمیت دانسته می‌شود، بلکه یک پل ارتباطی برای هند در راستای ارتباط آسیای مرکزی با کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و منطقه قفقاز است. بندر چابهار نه‌تنها برای منافع ژئوپلیتیک هند در غرب آسیا حائز اهمیت فراوان است، بلکه این امر در مورد افغانستان و آسیای مرکزی به‌‌عنوان همسایگان جدید این کشور نیز حیاتی است. به‌علاوه اهمیت این بندر به‌دلیل تلاش چین برای افزایش نفوذ خود در همسایگان هند، اهمیتی دوچندان برای دهلی‌نو یافته است. چین با برنامه‌هایی نظیر ابتکار«یک کمربند-یک راه» و سرمایه‌گذاری در بندر گوادر پاکستان سعی در محدود ساختن حوزه نفوذ هند در این مناطق دارد. با همین استدلال بود که دهلی‌نو تصمیم به سرمایه‌گذاری عظیم در بندر چابهار را اتخاذ کرد. در دسامبر ۲۰۱۸، شرکت سهامی محدود بنادر جهانی هند دفتری را در بندر چابهار گشود و عملیات بندر شهید بهشتی را در این شهر عهده‌دار شد. این بندر می‌تواند ارتباط هند با افغانستان و آسیای مرکزی را تقویت و حفظ کند.

اساس روابط ایران و هند بر پایه «رفاه از طریق تقویت ارتباطات» بر همکاری دوجانبه در حوزه‌های انرژی، تجارت، ارتباطات و تقویت روابط تجار دو کشور متمرکز است. ایران و هند به همراه افغانستان پیمان سه‌جانبه‌ای را برای توسعه بندر چابهار امضا کرده‌اند. ایران نقش حیاتی در کمک به هند برای تبدیل به یک قدرت نوظهور جهانی ایفا می‌کند. این روابط دوجانبه با ایران نه‌تنها برای تامین منافع اقتصادی هند ضروری است، بلکه اهمیت بسزایی نیز در توسعه نفوذ دهلی‌نو در همسایگان جدید در حوزه خلیج‌فارس و آسیای مرکزی خواهد داشت. در واقع ایران برای دسترسی هند به آسیای مرکزی نقش حیاتی دارد و می‌تواند به دهلی‌نو کمک کند تا رشد نفوذ چین در میان همسایگان هند تعدیل شود.

اهمیت ژئو اقتصادی ایران برای دهلی‌نو

ایران را می‌توان تا حد زیادی یک اقتصاد هیدروکربنی دانست. این کشور دارای ذخایر قابل‌توجه نفت و همچنین پس از روسیه، بزرگ‌ترین ذخیره گاز مایع جهان را داراست. پس از آزادسازی اقتصاد هند در اوایل دهه ۹۰، روابط دو کشور نیز تسهیل شد. با این حال در سال ۲۰۱۴ و به‌دلیل تحریم‌های آمریکا، میزان تجارت بین دو کشور به کمترین میزان رسید. براساس گزارش اگزیم بانک هند واردات این کشور از ایران تا حد زیادی وابسته به نفت است که نزدیک به ۸۶ درصد از واردات هند از ایران را به خود اختصاص می‌دهد. در سال ۲۰۱۴، هند دومین بازار وارداتی برای نفت ایران بود، با این حال با بازگشت دوباره تحریم‌ها و عدم امکان پرداخت از طریق کانال‌های مالی، واردات هند از ایران به‌تدریج کاهش یافت.

حجم تجاری میان ایران و هند بر پایه دلار آمریکا و طی مدت ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸ برابر با ۷۶/ ۱۳ میلیارد دلار بوده است. براساس اعلام وزارت روابط خارجی هند، حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ با ثبت یک رشد ۸/ ۲۳ درصدی به ۳/ ۱۷ میلیارد دلار رسیده است. به‌علاوه صادرات هند به ایران با رشد ۳/ ۳۲ درصدی به ۵/ ۳ میلیارد دلار رسید. هند که اکنون یکی از پرشتاب‌ترین اقتصادهای جهان است عطش بسیار بالایی برای تامین انرژی موردنیاز خود دارد. انرژی در تمامی بخش‌های اقتصادی هند نقشی حیاتی دارد. رشد تولید ناخالص داخلی هند موجب تولید اقلام و فرآورده‌های بیشتری شده است و اکنون نیاز این کشور به انرژی از هر زمان دیگری بیشتر است. درواقع سهم هند در افزایش نیاز به انرژی در سطح جهان از هر کشوری سبقت گرفته است. هند تا سال ۲۰۴۰ قرار است به پرجمعیت‌ترین کشور جهان بدل شود. اگرچه هند گام‌های بلندی را نیز در زمینه تامین انرژی‌های تجدید‌پذیر برداشته است؛ اما همچنان سه‌چهارم از انرژی موردنیاز هند را منابع فسیلی تامین می‌کنند. هند همچنین یکی از صادرکنندگان اصلی فرآورده‌های نفتی است. همچنین با توجه به سیاست‌های دولت، افزایش سطح درآمد سرانه و پیشرفت اقتصادی هند، این کشور درحال تجربه سریع استفاده روزافزون شهروندان خود از گاز مایع برای پخت‌وپز به‌جای ابزار و انرژی‌های سنتی و زغال است. چالش پیش‌روی هند آن است که بتواند یک منبع نزدیک، بزرگ و مقرون‌به‌صرفه از گاز مایع را برای نیازهای آتی خود تامین کند. ایران با در اختیار داشتن تمامی این ویژگی‌ها می‌تواند تامین نیاز هند به گاز مایع را تضمین کند. این کشور همچنین دارای اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک برای هند است.

منافع ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک ایران برای هند

هند و چین در رقابت با یکدیگر برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان قدرت جهانی هستند. درنتیجه منافع آنها در تضاد با یکدیگر در بسیاری از سطوح و همسایگی خود در منطقه هند-اقیانوسیه قرار گرفته‌اند که برای هر دو کشور از اهمیت ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک بالایی برخوردار هستند. چین تمرکز خود را بر احیای جاده تجاری و باستانی ابریشم از طریق عملیاتی ساختن ابتکار «یک کمربند-یک راه» معطوف ساخته است. از سوی دیگر، هند به‌دنبال اجرایی ساختن برنامه‌های توسعه ارتباطاتی نظیر بندر چابهار و کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال-جنوب است. این تلاش‌ها با هدف پیوند آسیای مرکزی و افغانستان دنبال می‌شوند. نظم جهانی چالش‌برانگیز کنونی موجب ظهور مناطق مهمی نظیر آسیای مرکزی شده است. از طرف دیگر پس از حمله آمریکا به افغانستان در سال ۲۰۰۱، این کشور اهمیت استراتژیک بالایی پیدا کرد. با خروج آمریکایی‌ها از افغانستان و خلأ قدرتی که انتظار می‌رود طی سال‌های آتی در این کشور تقویت شود، این کشور به میدان تحرکات نیروهای روس، پاکستانی و چینی بدل شده است. هند از این محل نگرانی‌های عمیق امنیتی را نیز به‌ویژه از طریق پاکستان احساس می‌کند. هند هم‌اکنون دسترسی مستقیم به افغانستان و آسیای مرکزی ندارد و درنتیجه ایران برای اینکه هند بتواند نفوذ خود را در افغانستان تثبیت کند حیاتی است اگرچه فشارهای بین‌المللی بر دهلی‌نو موجب کند شدن تقویت روابط دو کشور شده است. ایران همچنین می‌تواند همکاری کارآمدی با هند برای تعدیل نفوذ پاکستان در افغانستان و مبارزه با گروه‌های افراطی تروریست داشته باشد. همکاری ایران و هند درواقع برای حفظ و ارتقای منافع مشترک دو کشور حیاتی است. با این حال آمریکا اغلب توسعه روابط دو کشور را در سایه‌ای از ابهام قرار داده است. آمریکا در عین حال از هند انتظار دارد تا بتواند با حضور در افغانستان، منافع مشترک دهلی‌نو و واشنگتن را تضمین کند. اما هند که روابط خصمانه‌ای با پاکستان دارد نمی‌تواند از خاک این کشور به افغانستان دسترسی یابد. بنابراین تنها گزینه ممکن و بسیار حیاتی برای نیل به این هدف ایران است.

چابهار - ترانزیت

در گفت‌وگو با اقتصاد۲۴ مطرح شد؛ منطقه آزاد چابهار راهکاری برای توسعه اقتصادی ایران

حسن نوروزی گفت: هرچه منطقه آزاد چابهار توسعه پیدا کند عملکرد اقتصادی ما هم با نتایج مثبت‌تری توام خواهد شد. این منطقه می‌تواند جهش خوب و قابل ملاحظه اقتصادی را برای ایران به ارمغان بیاورد.

چندی پیش، نمایندگان مجلس دهم با ۱۳۹ رای موافق با الحاق بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری به منطقه آزاد چابهار و توسعه این منطقه موافقت کردند.

هرچند منطقه آزاد چابهار دارای ظرفیت‌های فراوانی است، اما به‌نظر می‌رسید گسترش مساحت این منطقه امری ضروری باشد.

حسن نوروزی که از جمله نمایندگانی بود که به الحاق بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری به منطقه آزاد چابهار رای مثبت داده است به اقتصاد۲۴ گفت: ما در برنامه ششم توسعه، گسترش مناطق آزاد را در بنادر مکران دیده بودیم و همچنین بنای سیاست کلی نظام هم، توسعه متوازن مناطق آزاد است.

وی افزود: با وجود ارتباطی که بین ما و بسیاری از کشور‌های واقع در اوراسیا وجود دارد و از طرفی، اینکه تعدادی از کشور‌های استکباری مرتباً در حال تهدید ایران هستند ما باید کمی بیشتر از گذشته راه‌های ارتباطی خود با کشور‌های مستقل و غیرمتعهد را افزایش دهیم.

نماینده رباط‌کریم و بهارستان تصریح کرد: منطقه آزاد چابهار و بنادر آن، مسلط بر آب‌های آزاد عمان است و ما باید مساحت این منطقه آزاد مهم را گسترش می‌دادیم تا بدین ترتیب بتوانیم هم در صادرات نفت، گاز و کالا‌های داخلی موفق باشیم و هم در واردات برخی محصولات با تکنولوژی بالا روند بهتری را در پیش بگیریم.

عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس اظهار داشت: بی‌شک هرچه منطقه آزاد چابهار توسعه پیدا کند عملکرد اقتصادی ما هم با نتایج مثبت‌تری توام خواهد شد. منطقه آزاد چابهار به لحاظ آب و هوایی، جو حاکم بر منطقه و وضعیتی که استان سیستان و بلوچستان دارد می‌تواند جهش خوب و قابل ملاحظه اقتصادی را برای ایران به ارمغان بیاورد و از این‌رو ما در مجلس با علم و آگاهی به این مسائل با گسترش مساحت این منطقه موافقت کردیم.

چابهار بهشت سرمایه گذاری

اقتصاد ۲۴ بررسی می‌کند؛ چرا باید به توسعه سواحل مکران بها داد؟

سواحل مکران در جنوب خاور ایران، به دلیل موقعیت و ویژگی‌های استراتژیکش از منظر ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی دارای اهمیت فراوانی است که برای شناساندن این موقعیت ها چه برای توسعه اقتصادی و چه اجتماعی نیازمند توجه رسانه هاست.

سواحل مکران که از شرق بندرعباس تا جنوب غرب پاکستان کشیده شده است، در امتداد ساحل دریای عمان و با خط ساحلی خیره‌کننده، به عنوان چشم‌اندازی بی‌نظیر در یکی از مهم‌ترین مناطق ایران و به‌عنوان گنج نهفته ایران شناخته می‌شود.

این منطقه با دارا بودن ظرفیت‌های فراوان و موقعیت جغرافیایی ویژه از اهمیت بالایی برخوردار است. سواحل مکران علاوه بر زیبایی‌ها و جاذبه‌های گردشگری بسیار، ازنظر جغرافیایی و موقعیت استراتژیکی نیز منحصربه‌فرد است و مجاورت با مرز‌های شبه‌قاره هند و دریای عمان از جنبه‌های مختلف سیاسی، نظامی، اقتصادی و… این منطقه را بیش‌ازپیش ارزشمند کرده است به‌طوری‌که از سده ۱۵ میلادی اهمیت و جایگاه مکران همواره موردتوجه کشور‌های استعماری جهان قرار داشته و امروز نیز در صدر توجه‌های منطقه‌ای است.

مکران بیشتر از خلیج‌های امگا شکل و تراس‌های دریایی تشکیل‌شده و تنها بندر اقیانوسی کشور یعنی چابهار را در دل خود دارد. کوه‌های مریخی، روستای تاریخی تیس، تالاب صورتی، گل‌افشان، زیبایی حیات‌وحش و… تنها گوشه‌ای از زیبایی‌های منطقه را شکل می‌دهند.

مکران در حوزه‌های شیلات، کشاورزی و گردشگری ظرفیت‌های بسیار خوبی دارد و می‌تواند در زمینه‌های  اشتغال، تولید و صادرات کمک‌های بسیاری به توسعه پایدار کشور کند.

به‌طورکلی می‌توان گفت سواحل مکران در جنوب خاور ایران، به دلیل موقعیت و ویژگی‌های استراتژیک آن از منظر ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی دارای اهمیت فراوانی است.

اهمیت جهانی سواحل مکران و منطقه چابهار زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم بنادر صحار عمان و گوادر پاکستان خود را آماده می‌کنند تا سال ۲۰۵۰ جایگزین بنادر امارات و به‌خصوص جبل علی شوند. بندر دوقم عمان نیز در تکاپوی جذب سرمایه‌گذار برای تبدیل‌شدن به یک هاب توزیعی است. سواحل مکران هم در راستای توسعه قرار است با تأکید دو سند بالادستی برنامه ششم توسعه و سند مختص به توسعه سواحل مکران به مرکز تولید، صنعت، تجارت و ترانزیت تبدیل شود و امروز با سرعت و با جدیت برنامه‌های متنوع خود در حوزه‌های مختلف را پیگیری می‌کند.

اما با این‌وجود به نظر می‌رسد رسانه‌ها برای شناساندن ظرفیت‌های این منطقه برنامه خاصی را دنبال نمی‌کنند، همان‌طور که برای سایر مناطق آزاد کشور نیز برنامه خاصی دنبال نمی‌شود. درحالی‌که می‌بایست صداوسیما و سایر رسانه‌ها به‌طور منظم اهمیت سواحل مکران را برای افکار عمومی تبیین کنند و نیرو و عزمی جمعی را برای پیشبرد اهداف کشور بکار بندند چراکه تلویزیون نقش مؤثری در شناساندن ظرفیت‌ها و توانمندی‌های هر منطقه به مردم سراسر کشور دارد و می‌تواند در موفقیت یا عدم موفقیت یک طرح یا برنامه نقش به سزایی ایفا کند.

رسانه‌ها به دلیل توانایی در جذب مخاطب انبوه و مشارکت در فرآیند شکل دادن به افکار عمومی نقش فراوانی در توسعه اقتصادی و فرهنگی جامعه دارند و از زاویه دیگر آن‌ها بااطلاع رسانی درست، کمک می‌کنند که کار‌ها در مسیر درست قرار گیرد تا مدیران بتوانند برای رفع مشکلات و چالش‌ها بهترین تصمیم را بگیرند.

در حقیقت رسانه‌ها می‌توانند با تولیدات خود اعم از خبر، فیلم، عکس و… تغییرات پیش‌بینی‌شده یا حتی تغییرات ناخواسته‌ای را موجب شوند و حتی سهولت در روند اتفاقات در حوزه‌های مختلف در این مناطق را رقم بزنند و در بسیاری از حوزه‌ها به روند فعالیت‌ها کمک کنند چراکه توسعه فرآیندی است نیازمند تلاش گروه‌های مختلف و تنها با تلاش یک سازمان خاص یا یک گروه خاص به نتیجه دلخواه نخواهد رسید. لذا همه باید تلاش کنند تا منطقه مکران در شرق هرمزگان با سرعت بسیار خوبی روند توسعه خود را طی کند.

در این زمینه می‌توان از تجربیات مناطق آزاد جهان استفاده کرد برای مثال مناطق آزاد هامبورگ استفاده از صنعت خلاقیت را در اولویت قرار داده‌ است. در این مناطق بانک‌های تفکر و ایده نقش مهمی را در شناسایی و توسعه فعالیت‌های اقتصادی و تجاری آن‌ها بازی می‌کنند و یا برخی مناطق با ایجاد و رصد مراکز رسانه‌ای قوی در مناطق اقتصادی روند جذب گردشگری و پیشرفت را سریع‌تر طی می‌کنند. شهر رسانه‌ای دبی یک نمونه برای قائل شدن اهمیت برای جایگاه رسانه در توسعه اقتصادی و اجتماعی است. در حقیقت این شهر برای تقویت جایگاه رسانه‌ای امارات تأسیس و ساخته شد و از آن زمان این شهر به مرکزی برای مؤسسات مطرح رسانه‌ای، آژانس‌های خبری و … تبدیل‌شده است.

در آخر باید گفت منطقه مکران با دارا بودن ویژگی‌های منحصربه‌فرد که موجب اثرگذاری کشور در معادلات سیاسی و اقتصادی در سطح منطقه و جهان می‌شود، موقعیت‌های ارزشمندی را برای رشد و توسعه فراهم می‌کند و توسعه این منطقه مورد تأکید مقام معظم رهبری نیز بوده و هست، با این وجود همه این‌ها نیازمند هدف‌گذاری، برنامه‌ریزی و تلاش و شناخت بیشتر است. امروز باید برنامه‌ای مدون برای حضور مکران و چابهار در رسانه‌ها تدوین شود  و با ایجاد زیرساخت‌های حوزه رسانه‌ای در این مناطق به‌خصوص در منطقه استراتژیک چابهار و سواحل مکران تعامل بیشتری با رسانه‌ها برای استفاده از نقش مؤثر آن‌ها در روند توسعه برقرار کرد، لذا در این مسیر و برای به حرکت درآمدن این چرخه، نیاز به ارتباط و تعامل دوسویه رسانه‌ها و مسئولان است.

چابهار؛ نقطه آغاز تحولی بزرگ در ایران و منطقه است

مناطق آزاد هفتگانه ایران هرکدام در نقاطی منحصربه‌فرد از کشور قرارگرفته‌اند که در طول نزدیک به ۳۰ سال گذشته و در برهه‌های مختلف، ایفاگر نقشی کلیدی در توسعه، محرومیت‌زدایی، ایجاد زیرساخت‌ها و گسترش مراودات خارجی بوده‌اند. در این میان، منطقه آزاد چابهار به‌عنوان یکی از مناطق آزاد نسل اول ایران اسلامی، در یکی از استراتژیکی‌ترین نقاط کشور واقع‌شده است که در طول سال‌های اخیر علاوه بر توجه داخلی و حاکمیت کشور، نگاه دنیا را به خود معطوف کرده است.

با نگاه ویژه مقام معظم رهبری به این نقطه طلایی از کشور و روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و همچنین معاف شدن بندر چابهار از تحریم‌های یکجانبه ایالات‌متحده امریکا، فصلی نو در چابهار آغاز شد که با سرعت روبه‌پیشرفت به سمت تعالی است و این انتظار می‌رود که با اهتمام تمامی دستگاه‌ها و نهادهای دولتی و تکمیل زیرساخت‌های این منطقه، شاهد تحولی شگرف در دروازه اقیانوسی ایران‌زمین باشیم.
در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری در منطقه آزاد چابهار رشد و پیشرفت چشمگیری داشته است؛ می‌توان گفت سرمایه‌گذاری در چابهار برای همه کشورهای منطقه حائز اهمیت است، زیرا این منطقه به علت موقعیت ویژه و اهمیت آن، جایگاه مطلوبی در میان سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی دارد و آنها تشویق می‌شوند تا در چابهار حضوری اثرگذار داشته باشند؛ به همین سبب با دکتر فرزین حقدل معاون اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار به گفت‌وگو نشستیم تا از اقدامات و برنامه‌های این سازمان در راستای جذب حداکثری سرمایه‌گذاران جویا شویم که در ذیل بخش اول این مصاحبه را می‌خوانید.

چابهار، محور گفت‌وگوی دولت‌ها
منطقه آزاد چابهار از ابتدای تشکیل تاکنون از آن ظرفیتی که داشته استفاده‌نشده و نتوانستند آن رویکردی که باید اجرایی می‌شد را به منصه ظهور برسانند؛ علت آن‌هم شرایط زمانی و مکانی بوده است؛ البته نمی‌توان مدیران آن زمان را قضاوت کرد که چرا مثلاً در زمان آنها یک کاری انجام‌نشده، زیرا شاید اگر من هم در آن دوره بودم، همان کاری را که آنها انجام دادند انجام می‌دادم؛ ولی به‌هرحال برآیندی که از همه آنها به دست می‌آید این است که در آن دوره آن اتفاقی که باید می‌افتاده، نیفتاده است؛ اما یک اقبالی به منطقه آزاد چابهار رو کرد، ابتدا اینکه مقام معظم رهبری نگاه ویژه‌ای به توسعه سواحل مکران دارند؛ چراکه این منطقه ظرفیت‌های بی‌نظیری دارد و اگر این ظرفیت‌ها بالفعل شود، نه‌تنها محرومیت چابهار، بلکه کل سیستان و بلوچستان به‌تبع آن کل استان‌های شرقی و از آن‌طرف ایران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. معاف بودن از تحریم‌های ظالمانه‌ای که علیه کشورمان وجود دارد، مسیری را برای چابهار بازکرده که بتواند در جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی و تبادلات مالی و تجاری نقش ویژه‌ای را بازی کند.

از سوی دیگر در هرکدام از سفرهایی که رئیس محترم جمهور کشورمان تشریف بردند هم‌سفر هند و هم‌سفر ژاپن و چه سفر نخست‌وزیر ژاپن به ایران و موارد مشابه، در همه آنها بحث چابهار به‌عنوان یک ظرفیت عمده مطرح‌شده است؛ در همین سفر اخیر دکتر روحانی به ژاپن، یکی از موارد، بحث توسعه بندر چابهار و پروتکل دولتی که بین ایران و هند بسته‌شده است، بود؛ مواردی که افغانستان نیاز مبرم دارد. افغانستان و خیلی از کشورهای حوزه CIS که در خشکی محصور هستند، به ظرفیت‌های چابهار احتیاج دارند و همه مواردی که بررسی می‌کنید می‌بینید که ما جایی مسئولیت داریم که می‌تواند یک نقطه آغاز تحول بزرگ در کل ایران باشد؛ هم از منظر حمل‌ونقل، ترانزیت، لجستیک و کریدور شمال-جنوب و بقیه این موارد مانند حمل‌ونقل ترکیبی هوایی-دریایی و زمینی و هم از منظر مسائل دیگری همچون حوزه‌های گردشگری، صنعتی، خدماتی، تجاری، بازرگانی و سایر موارد بسط پیدا می‌کند. هرکدام از این سرمایه‌گذاری‌ها توسط بخش خصوصی یا دولتی اگر محقق شود، خیل جمعیتی را روانه چابهار می‌کند که نیاز به امکانات اقامتی، امکانات پذیرایی و حمل‌ونقلی دارد تا باعث رونق شود.

چابهار بندر بریس

همه آنچه باید درباره توسعه چابهار بدانید؛ از توسعه لجستیک تا تکمیل حمل و نقل ترکیبی/ تا ۵ سال آینده یک چابهار متفاوت خواهیم دید

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار اولویت‌های این منطقه را در وهله اول توسعه لجستیک و حمل‌ونقل ترکیبی و محور ترانزیت شرق ایران دانست و گفت: محور بعدی بحث شیلات است که مزیت عمده این منطقه محسوب می‌شود.

طی سال‌های گذشته توسعه چابهار به دلیل اهمیت استراتژیکی که این منطقه از آن برخوردار است بسیار مورد توجه قرار گرفته است. امروز بیشترین تمرکز منطقه آزاد چابهار بر اقدامات زیر بنایی و تکمیل زنجیره حمل و نقلی برای توسعه گردشگری و تردد آسانتر سرمایه گذاران داخلی و خارجی است. این منطقه امروز نقش بی بدیلی در کریدور شمال به جنوب ایفا می‌کند و به دلیل مستثنی شدن از تحریم‌های آمریکا به نقطه‌ای استراتژیک در جنوب کشور تبدیل شده است.

اما برای توسعه چابهار تاکنون چه اقداماتی انجام شده است. در این زمینه خبرنگار اقتصاد۲۴ به سراغ فرزین حقدل ، سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری منطقه آزاد چابهار رفته و از او در این باره سوال کرده است. حقدل که به تازگی به این سمت در چابهار منصوب شده است، پیشتر  مدیریت شرکت سرمایه‌گذاری، توسعه تجارت و صید صنعتی سازمان منطقه آزاد چابهار و معاونت‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری و نیز فرهنگی، اجتماعی و گردشگری منطقه آزاد قشم را نیز در کارنامه کاری خود دارد و به خوبی با فضاهای اقتصادی و توسعه‌ای در چابهار آشنا است.

در ادامه گفتگوی مشروح اقتصاد۲۴ با سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه گذاری منطقه آزاد چابهار را می خوانید:

توسعه چابهار ، مزیتی برای تمام کشور

فرزین حقدل درباره اهمیت موضوع توسعه چابهار گفت: در منطقه آزاد چابهار در شرایط فعلی که توسعه سرمایه‌گذاری سواحل مکران هم موردنظر مقام معظم رهبری است و هم کل دولت ناگزیر به توسعه چابهار است، این مورد باید بیش از پیش مدنظر قرار گیرد. به علت مزیت‌های بی‌شماری که چابهار دارد و شاید تاکنون غفلت‌هایی در این زمینه صورت گرفته است این منطقه بسیار باارزش و دارای پتانسیل بسیاری است، در همین زمینه برنامه‌هایی که می‌توان در این حوزه انجام داد را آنالیز می‌کنیم تا اقدامات ماندگاری را بتوانیم به ثمر برسانیم.

وی افزود: ازآنجایی‌که استان سیستان و بلوچستان یکی از استان‌های کم برخوردار است، با توسعه چابهار و توجه به این منطقه، نه‌تنها چابهار و استان سیستان و بلوچستان، بلکه همه استان‌های شرقی و حتی کل کشور از این قضیه منتفع می‌شوند.اولویت‌های بخش سرمایه گذاری منطقه آزاد چابهار

حقدل گفت: اولویت‌های ما در وهله اول توسعه لجستیک و حمل‌ونقل ترکیبی و محور ترانزیت شرق ایران است. محور بعدی بحث شیلات است که مزیت عمده این منطقه محسوب می‌شود و با توجه به صنایع بالادستی مانند پتروشیمی و فولاد، صنایع پایین‌دستی و زیرشاخه‌های این صنایع رونق خوبی گرفته‌اند و فعالیت‌های خوبی را شکل داده‌اند.

وی افزود: در بحث صنعت فعالیت‌هایی در صنایع میانی صورت گرفته و مجوزهای جدید در حال صدور هستند و در همه حوزه‌ها به‌موازات پیش می‌رویم چه نفت و گاز و پتروشیمی و چه صنایع سنگین فولاد و همین‌طور صنایع متوسط و کوچک.

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار تاکید کرد: در گردشگری همه موارد به‌طور منظم به‌پیش می‌رود و سرمایه‌گذاران زیادی برای توسعه این بخش اعلام آمادگی کرده‌اند تا این بخش هم استانداردهای لازم را داشته باشد. اگر همه این موارد باشد تجار و بازرگانان می‌توانند با سهولت بیشتری فعالیتشان را انجام دهند و در کل یک پکیج قابل قبولی داشته باشیم.

چابهار

پالایش سرمایه گذاران در منطقه آزاد چابهار

فرزین حقدل با تاکید بر اینکه هم سرمایه‌گذاران داخلی و هم خارجی اقبال خوبی برای سرمایه‌گذاری در چابهار داشته‌اند، گفت: به‌طور منظم گروه‌های اقتصادی در این معاونت تشکیل و سرمایه گذاران پالایش می‌شوند.

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار در توضیح مواردی که سرمایه گذاران باید دارای آن باشند افزود: برای جذب سرمایه‌گذاران واقعی روی چند مورد تأکید بیشتری داشتیم؛ اولین مورد آنکه توانمندی فنی شخصی که درخواست سرمایه‌گذاری دارد را مورد سنجش قرار می‌دهیم که در رشته تخصصی که قرار است سرمایه‌گذاری کنند را بدانند و متخصص آن حوزه باشند. در درجه دوم توانمندی مالی افراد بررسی می‌شود که با توجه به شرایط اقتصادی کنونی بتوانند این حداقل‌ها را انجام دهند و طرحشان را به نتیجه برسند و اواسط کار متوقف نشود. برنامه زمان‌بندی سرمایه‌گذاران نیز بررسی می‌شود که چه زمانی شروع و چه زمانی به نتیجه می‌رسد و دائماً کنترل پروژه می‌شود که اگر جایی نیاز به کمک بود سازمان به کمکشان بیاید که در روند اجرایی خللی ایجاد نشود و طرح توجیهی که برای کار در نظر می‌گیرند قابل‌قبول باشد و منجر به ضرر نشود. اگر این موارد را داشته باشند مجوزهای لازم در کوتاه‌ترین زمان به سرمایه‌گذاران داده می‌شود.

پارک لجستیک در منطقه آزاد چابهار طراحی می‌شود

حقدل در ادامه گفتگو با خبرنگار اقتصاد۲۴ گفت: در نظر داریم یک پارک لجستیک برای منطقه طرح‌ریزی کنیم تا کالاهایی که به منطقه وارد می‌شود چه برای صادرات مجدد و چه برای بقیه عملیات بندری و لجستیکی در آن پارک مستقر شود و در مسیر هم پارک‌هایی برای خدمات‌دهی به این عناصر حمل‌ونقلی تدارک دیده‌ایم.

وی افزود: اگر این پکیج اجرایی شود هم می‌توانیم استان‌های شرقی را بهره‌مند کنیم و هم کشورهای شرق و شمال شرق که دسترسی به دریا ندارند از این منافع منتفع می‌شوند که درآمد مستقیم آن برای منطقه چابهار خواهد بود و سایر سیستم‌ها هم از آن سود خواهند برد.

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار گفت: مهم‌ترین رویکرد منطقه آزاد چابهار توسعه لجستیکی است. امروز باید در چابهار زیرساخت‌های موردنیاز برای این هدف آماده شود. این زیرساخت‌ها در مکان‌هایی که در حوزه لجستیک سرمایه‌گذاری می‌کنند موجود است به همین خاطر سرمایه‌گذاران به آن جذب می‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: امروز برای توسعه چابهار مطالعات و پژوهش‌های لازم برای ایجاد زیرساخت‌های لجستیکی انجام‌شده و یکسری فعالیت‌های ابتدایی انجام‌شده که در نهایت به توسعه پایدار منطقه منجر شود.

چابهار، حلقه گمشده در کریدور شمال به جنوب

فرزین حقدل توضیح داد: سه منطقه آزاد اولیه کیش، قشم و چابهار که بسیار با درایت انتخاب و ایجاد شدند، هرکدام مأموریت خاص خودشان را داشتند و پس‌ازآن مناطق آزاد ثانویه اروند، انزلی، ماکو و ارس ایجاد شدند و آن‌ها هم زمینه فعالیت خاص خودشان را داشتند. آنچه مسلم است اینکه چابهار به‌عنوان محور ترانزیت شرق در میان مناطق مطرح است و به علت نقشی که در کریدور شمال به جنوب بازی می‌کند، از اهمیت بالایی برخوردار است.

وی خاطرنشان کرد: کریدور شمال به جنوب جزو کریدورهای مهم جهان محسوب می‌شود که هزینه‌های حمل‌ونقل در آن‌ها کم است. این کریدور شبه‌قاره هند را به شمال شرق اروپا متصل می‌کند و مسیر کم‌هزینه و مناسبی را ایجاد می‌کند. کریدور شمال به جنوب در قسمت ایران دارای کاستی‌هایی است که این حلقه گمشده، چابهار است.

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار گفت: اگر بتوانیم یک حمل‌ونقل ترکیبی و یک ترانزیت ترکیبی برای این منطقه راه‌اندازی کنیم و یک فرودگاه قابل‌ اطمینان برای حمل مسافر و کالا و هم برای خدمات جانبی در نظر گرفته شود که در قالب یک شهر فرودگاهی انجام خواهد شد و اخیراً عملیات ساخت آن با حضور وزیر راه و شهرسازی زده شد، این اتفاق خواهد افتاد.

وی افزود: از طرف دیگر باید بنادر قابل اتکایی داشته باشیم که خوشبختانه بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری که با الحاقیه دولت جمهوری اسلامی قرار است به منطقه آزاد بپیوندد و لایحه آن در صحن مجلس مطرح است تا نمایندگان مردم هم آن را مصوب کنند؛ در قالب توسعه سواحل مکران بحث دریایی هم خواهیم داشت. برای توسعه زمینی که شامل توسعه جاده‌ها و اتوبان‌ها می‌شود و ریل راه‌آهن خواهد بود نیز ریل راه‌آهن که به چابهار می‌رسد حدود ۷۰ درصد ساخت آن تکمیل‌ شده است.

چابهار به دنبال یک سیستم جدید، های تک و یک ارزش‌افزوده بالا در صنعت شیلات است

حقدل با بیان اینکه چابهار در میان کشورهای حوزه اقیانوس هند در زمینهٔ شیلات رتبه دوم صید را دارد و همچنین بزرگ‌ترین ناوگان صیادی منطقه  را داراست افزود: کسب‌وکار اصلی مردم منطقه در حوزه شیلات است و به همین منظور ما در کنار این پتانسیل یک شهرک شیلات طرح ریزی کردیم. برای ایجاد صنایع های‌تک با دید صادراتی از سازمان توسعه تجارت درخواست صدور مجوز پایانه تخصصی صادراتی شیلات و آبزیان را برای این شهرک کردیم که کارهای مربوط به آن نیز در دست اقدام است.

این مقام مسئول در منطقه آزاد چابهار خاطرنشان کرد: همه این موارد در کنار هم موجب می‌شود آن ماهی که صیدشده باارزش افزوده بالاتر فرآوری شود و بعد از بسته‌بندی، به کشورهای هدف صادر شود.

وی ادامه داد: صادرات ما در حوزه شیلات در گذشته هدفمند نبوده و با برنامه‌ریزی‌های جدید قرار است پایانه تخصصی شیلات و صنایع ‌های‌تکی ایجاد شوند. امروز تن ماهی همچنان به شکل گذشته تولید می‌شود اما در دنیا بسته‌بندی و کیفیت تغییر کرده که ما نیز تصمیم داریم به همان سمت برویم. یک قرارداد خوب برای صادرات ماهی با ژاپن منعقد کرده‌‎ایم و مذاکرات خوبی هم با کشور عمان داشته‌ایم که امیدواریم به نتایج موردنظر برسیم.

زنجیره گردشگری چابهار تکمیل می شود

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار گفت: علاوه بر توجه و سرمایه‌گذاری در بخش‌های صنعت و تولید، همه افرادی که در این حوزه‌ها فعالیت می‌کنند نیاز به خدمات و رفاهیات دارند و از سویی خوشبختانه تعداد افرادی که برای گردشگری به چابهار سفر می‌کنند بسیار زیاد شده و به خاطر چشم‌اندازها و پدیده‌های بی‌نظیری که در این منطقه وجود دارد، می‌بایست برنامه‌ها به صورت ویژه‌ای دنبال شوند.

حقدل افزود: ما در بحث گردشگری و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مربوط به گردشگری نیز برنامه‌های بسیار خوبی داریم. برای مثال طرح‌های پیکره شش گردشگری و بسته‌های گردشگری آن آماده شده و می‌تواند به سرمایه‌گذاران ارائه شود.

وی همچنین توضیح داد: هتل‌های تجاری و تفریحی و باشگاه‌های تفریحی کنار دریا، کافی‌شاپ‌ها و… که می‌توانند زنجیره گردشگری ما را تکمیل کنند مدنظر هستند که آماده‌ نیز شده‌اند و امکانات موجود در حال استانداردسازی هستند و ظرفیت‌های جدید نیز بر اساس استانداردها ایجاد خواهند شد و در آینده ای نزدیک تحول خوبی را در آن شاهد خواهیم بود.

سرپرست معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری سازمان منطقه آزاد چابهار در پایان خاطرنشان کرد: اگر توسعه چابهار با همین روند پیش رود، حدوداً در چهار یا پنج سال آینده یک چابهار بسیار متفاوت خواهیم دید که می‌تواند به اقتصاد منطقه ایران و کشور و چابهار کمک کند.

منبع:www.cfzo.ir